ಭುವನೇಶ್ವರ: ಬಡತನ ಮತ್ತು ಅನಕ್ಷರತೆಯು ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಎಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಳ್ಳಬಹುದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಒಡಿಶಾದ ಈ ಮನಕಲಕುವ ಘಟನೆಯೇ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ತನ್ನ ಸಹೋದರಿಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಹಣವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರದಂತಹ ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರು ನೇರವಾಗಿ ಸ್ಮಶಾನಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ಹೂಳಲಾಗಿದ್ದ ಸೋದರಿಯ ಶವವನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದು ಅಸ್ಥಿಪಂಜರವನ್ನು ಹೊತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್ಗೆ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ವಿಲಕ್ಷಣ ಅಂದರೆ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಘಟನೆ ಒಡಿಶಾದ ಹಳ್ಳಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದ್ದು ಇಡೀ ದೇಶದ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿನ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಗಳು ಮತ್ತು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಅಸಹಾಯಕತೆಯನ್ನು ಈ ಪ್ರಕರಣವು ಬೆತ್ತಲೆ ಮಾಡಿದೆ.
ವಿವರಗಳಿಗೆ ಬರುವುದಾದರೆ ಒಡಿಶಾದ ನಿವಾಸಿ 50 ವರ್ಷದ ಜೀತು ಎಂಬುವವರು ಈ ಕೃತ್ಯ ಎಸಗಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಸಹೋದರಿ ಕರ್ಲಾ (56) ಅವರು ಸುಮಾರು ಎರಡು ತಿಂಗಳ ಹಿಂದೆ ತೀವ್ರ ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದರು. ಕರ್ಲಾ ಅವರು ಬದುಕಿದ್ದಾಗ ತಮ್ಮ ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿ ಬಂದಿದ್ದ ಸುಮಾರು 20 ಸಾವಿರ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಭದ್ರವಾಗಿ ಇರಿಸಿದ್ದರು. ಕರ್ಲಾ ಅವರಿಗೆ ಬೇರೆ ಯಾರೂ ವಾರಸುದಾರರು ಅಂದರೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಅವರ ಮರಣದ ನಂತರ ಆ ಹಣವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಹೋದರ ಜೀತು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಹಣ ಪಡೆಯಲು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದ ದಾಖಲೆಗಳ ಕೊರತೆಯು ಇಡೀ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಸಂಕೀರ್ಣಗೊಳಿಸಿತು.
ಜೀತು ಅವರು ಹಣಕ್ಕಾಗಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದಾಗ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮೃತ ಕರ್ಲಾ ಅವರ ಮರಣ ಪತ್ರ ಅಂದರೆ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರ ಮತ್ತು ಇತರ ಗುರುತಿನ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಜೀತು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅನಕ್ಷರಸ್ಥರಾಗಿದ್ದು ಈ ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಜ್ಞಾನ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಯಾಡಳಿತದಿಂದ ಈ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆಯಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಣದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರಿಂದ ಮತ್ತು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ಕಾರಣ ಜೀತು ಅವರು ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣವಾದ ನಿರ್ಧಾರವೊಂದನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರು. ಸೋದರಿಯ ಶವವನ್ನೇ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮುಂದೆ ಹಾಜರುಪಡಿಸಿದರೆ ಹಣ ಸಿಗಬಹುದು ಎಂದು ಅವರು ಭಾವಿಸಿದ್ದರು.
ಈ ಮುಗ್ಧ ಆಲೋಚನೆಯಿಂದ ಜೀತು ಅವರು ಸ್ಮಶಾನಕ್ಕೆ ಅಂದರೆ ಶ್ಮಶಾನಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ತನ್ನ ಸೋದರಿಯ ಹೂತ್ತಿದ್ದ ಶವವನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದಿದ್ದಾರೆ. ಎರಡು ತಿಂಗಳು ಕಳೆದಿದ್ದರಿಂದ ಶವವು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಸ್ಥಿಪಂಜರವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಜೀತು ಆ ಅಸ್ಥಿಪಂಜರವನ್ನೇ ಒಂದು ಚೀಲದಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಅಥವಾ ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ನೇರವಾಗಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬ್ಯಾಂಕ್ನ ಒಳಗೆ ಅಸ್ಥಿಪಂಜರವನ್ನು ಕಂಡ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರು ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಗಾಬರಿಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಭಯಾನಕ ಅಂದರೆ ಭಯಾನಕ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಕಂಡ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ತಕ್ಷಣವೇ ಸ್ಥಳೀಯ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಧಾವಿಸಿದ ಪೊಲೀಸರು ಜೀತು ಅವರನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿದಾಗ ಅವರ ಅಸಹಾಯಕತೆ ಮತ್ತು ಬಡತನದ ಕಥೆ ಹೊರಬಂದಿದೆ. ಜೀತು ಅವರಿಗೆ ಹಣದ ತೀವ್ರ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇತ್ತು ಮತ್ತು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವ ವಿಧಾನ ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ದಾಖಲೆ ಕೇಳಿದಾಗ ಅವರು ತನ್ನ ಸೋದರಿಯನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿ ತೋರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಆಕೆಯ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನೇ ತಂದಿದ್ದರು. ಪೊಲೀಸರು ಜೀತು ಅವರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅವರಿಗೆ ಸಾಂತ್ವನ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಮೃತ ಸೋದರಿಯ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಹಣವನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿಸಿಕೊಡುವುದಾಗಿ ಪೊಲೀಸರು ಭರವಸೆ ಅಂದರೆ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ನಂತರ ಪೊಲೀಸರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲೇ ಮೃತ ಕರ್ಲಾ ಅವರ ಅಸ್ಥಿಪಂಜರವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಗ್ರಾಮದ ಸ್ಮಶಾನದಲ್ಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತವಾಗಿ ಹೂಳಲಾಯಿತು. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಕರ್ಲಾ ಅವರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ನಾಮಿನಿ ಅಂದರೆ ನಾಮಿನಿ ಕೂಡ ಈಗಾಗಲೇ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಜೀತು ಒಬ್ಬರೇ ಈಗ ಆ ಹಣಕ್ಕೆ ವಾರಸುದಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ತಾಂತ್ರಿಕ ತೊಂದರೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಹಣ ನೀಡಲು ವಿಳಂಬವಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಆದರೆ ಜೀತು ಅವರ ಈ ಕೃತ್ಯದ ನಂತರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮಾನವೀಯ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಂದಿಸಲು ಮುಂದೆ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ತಹಶೀಲ್ದಾರ್ ಕಚೇರಿಯಿಂದ ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಕೊಡಿಸಿ ಹಣವನ್ನು ಜೀತು ಅವರಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಚಾಲನೆಯಲ್ಲಿದೆ.
ಮಾನವೀಯ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಘಟನೆಯನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಿದರೆ ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಎಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ಬಡವರಿಗೆ ಅತೀಂದ್ರಿಯವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. 20 ಸಾವಿರ ರೂಪಾಯಿಗಳಿಗಾಗಿ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ತನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯ ಸೋದರಿಯ ಅಸ್ಥಿಪಂಜರವನ್ನು ಹೊರುವಂತಾಯಿತು ಎಂದರೆ ಅದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವೈಫಲ್ಯವಾಗಿದೆ. ಅನಕ್ಷರಸ್ಥರಿಗೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಸರಳವಾಗಿ ವಿವರಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕೊರತೆ ಇಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತಿದೆ. ಜೀತು ಅವರ ಈ ಕೃತ್ಯವು ಅಸಹ್ಯಕರವಾಗಿ ಕಂಡರೂ ಅದರ ಹಿಂದೆ ಹಸಿವು ಮತ್ತು ಅಸಹಾಯಕತೆಯ ಬೃಹತ್ ಕಥೆಯಿದೆ.
ಈ ವಿಚಿತ್ರ ಪ್ರಕರಣವು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಚರ್ಚೆಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದೆ. ಅನೇಕರು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಕರ್ತವ್ಯನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರೆ ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಜಾಗೃತಿಯ ಅಂದರೆ ಜಾಗೃತಿ ಅಭಿಯಾನದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮೃತಪಟ್ಟವರ ಘನತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ ಆದರೆ ಹೊಟ್ಟೆಪಾಡಿನ ಮುಂದೆ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳು ಹೇಗೆ ಗೌಣವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಈ ಒಡಿಶಾದ ಘಟನೆ ಕನ್ನಡಿ ಹಿಡಿದಿದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಜೀತು ಅವರಿಗೆ ಹಣ ದೊರಕುವ ಭರವಸೆ ಸಿಕ್ಕಿರುವುದು ಸಮಾಧಾನದ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಸ್ತುತ ಒಡಿಶಾದ ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತವು ಈ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನ ಹರಿಸಿದ್ದು ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳು ಮರುಕಳಿಸದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಗ್ರಾಮ ಮಟ್ಟದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದೆ. ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗಲು ವಿಶೇಷ ಸಹಾಯವಾಣಿ ಅಂದರೆ ಸಹಾಯವಾಣಿ ಅಥವಾ ಕೌನ್ಸೆಲಿಂಗ್ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ತೆರೆಯುವ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿದೆ. ಜೀತು ಅವರ ಈ ಮುಗ್ಧ ಕೃತ್ಯವು ಸಮಾಜದ ಕಣ್ಣು ತೆರೆಸುವಂತಿದೆ. ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಅಸ್ಥಿಪಂಜರವನ್ನೇ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ತರುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೆ ಬಾರದಿರಲಿ ಎಂಬುದು ಎಲ್ಲರ ಆಶಯವಾಗಿದೆ.
ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಈ ವಿಲಕ್ಷಣ ಕಥೆಯು ಬಡತನದ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ತೋರಿಸಿದೆ. ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಕೇವಲ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಇಂತಹ ದುರಂತಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬಹುದು. ಜೀತು ಅವರಿಗೆ ನ್ಯಾಯ ಸಿಗುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಈಗ ವೇಗ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.