ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪಂಜಾಬ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ ಲಾಹೋರ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಮಂಗಳವಾರ ಸಂಭವಿಸಿದ ಭೀಕರ ದುರಂತವೊಂದು ಇಡೀ ದೇಶವನ್ನು ಬೆಚ್ಚಿಬೀಳಿಸಿದೆ. ನಗರದ ಒಂದು ಜನನಿಬಿಡ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಖಾಸಗಿ ಟ್ಯೂಷನ್ ಕೇಂದ್ರದ ಕಟ್ಟಡದ ಛಾವಣಿಯು ಹಠಾತ್ತಾಗಿ ಕುಸಿದು ಬಿದ್ದಿದೆ. ಈ ಆಘಾತಕಾರಿ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 14 ಮಂದಿ ಅಮಾಯಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಹತ್ತಾರು ಮಕ್ಕಳು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆಫ್ಟರ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಟ್ಯೂಷನ್ ತರಗತಿಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ವೇಳೆ ಸಂಭವಿಸಿದ ಈ ದುರಂತವು ಸ್ಥಳೀಯರಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಆಕ್ರೋಶ ಮತ್ತು ದುಃಖವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದೆ. ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ನಡೆದಿದ್ದು, ಅವಶೇಷಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಸಿಲುಕಿರುವ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಶೋಧ ಕಾರ್ಯ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ ಎಂದು ಹಿರಿಯ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಫೈಸಲ್ ಕಮ್ರಾನ್ ಖಚಿತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ದುರಂತದ ಭೀಕರತೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ
ಘಟನೆಯು ಸಂಭವಿಸಿದ ಕೂಡಲೇ ಸ್ಥಳೀಯ ನಿವಾಸಿಗಳು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳು ಧಾವಿಸಿ ಬಂದು ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರು. ಕಟ್ಟಡವು ಹಳೆಯದಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಮತ್ತು ಛಾವಣಿಯು ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದರಿಂದ, ಬರಿಗೈಯಲ್ಲಿ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಸರಿಸುವುದು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿತ್ತು. ರಕ್ಷಣಾ ತಂಡದ ಬಳಿ ಸುಧಾರಿತ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳ ಕೊರತೆಯಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಜನರು ತಮ್ಮ ಬರಿಗೈಯಿಂದ ಮತ್ತು ಸಲಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಸರಿಸುತ್ತಾ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಲಾಹೋರ್ನಂತಹ ದೊಡ್ಡ ನಗರದಲ್ಲಿ ಈ ಮಟ್ಟದ ಸುರಕ್ಷತಾ ವೈಫಲ್ಯ ಕಂಡುಬಂದಿರುವುದು ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದುವರೆಗೆ ಒಟ್ಟು 14 ಮಕ್ಕಳ ಶವಗಳನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯಲಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು ಎಂಟು ಮಕ್ಕಳು ಗಂಭೀರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ದುರಂತದಲ್ಲಿ 30 ವರ್ಷದ ಮಹಿಳಾ ಶಿಕ್ಷಕಿಯೊಬ್ಬರನ್ನು ರಕ್ಷಣಾ ತಂಡವು ಗಾಯಾಳುವಾಗಿ ಹೊರತರುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ.
ಅನಧಿಕೃತ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಶಿಥಿಲಗೊಂಡ ಕಟ್ಟಡ
ಘಟನೆಯ ನಂತರ ಪಂಜಾಬ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಮಾಹಿತಿ ಸಚಿವೆ ಅಜ್ಮಾ ಬೊಖಾರಿ ನೀಡಿರುವ ಮಾಹಿತಿ ಅತೀ ಆಘಾತಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಸದರಿ ಟ್ಯೂಷನ್ ಕೇಂದ್ರವು ಸರ್ಕಾರದ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ನೋಂದಣಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, ತರಗತಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಟ್ಟಡವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಶಿಥಿಲಗೊಂಡಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅದು ಯಾವುದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಕುಸಿಯುವ ಹಂತದಲ್ಲಿತ್ತು. ಇಂತಹ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ತರಗತಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದುದು ಟ್ಯೂಷನ್ ಕೇಂದ್ರದ ಮಾಲೀಕರ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬೇಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಲಾಭದ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಮಕ್ಕಳ ಜೀವದೊಂದಿಗೆ ಚೆಲ್ಲಾಟವಾಡಿದ ಮಾಲೀಕರನ್ನು ಪೊಲೀಸರು ಬಂಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಘಟನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ತನಿಖೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ತೋರಿದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವಿರುದ್ಧವೂ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ ಸರ್ಕಾರ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದೆ.
ಪೋಷಕರ ಆಕ್ರಂದನ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯರ ಆಕ್ರೋಶ
ಲಾಹೋರ್ನ ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇದೀಗ ಶೋಕದ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಕಣ್ಣೆದುರೇ ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಪೋಷಕರ ಆಕ್ರಂದನ ಮುಗಿಲು ಮುಟ್ಟಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ನಿವಾಸಿ ಜಾಫರ್ ಇಕ್ಬಾಲ್ ಎಂಬುವವರು ಕಣ್ಣೀರು ಹಾಕುತ್ತಾ, ತುತ್ತೂರಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ನೂರಾರು ಕುಟುಂಬಗಳ ದುಃಖವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲು ಪದಗಳೇ ಇಲ್ಲ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅನಧಿಕೃತ ಮತ್ತು ಅಸುರಕ್ಷಿತ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ ತರಗತಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದ್ದು ಯಾರು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಟ್ಯೂಷನ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ನ ಅಜಾಗರೂಕತೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಸ್ಥಳೀಯರು ರಸ್ತೆಗೆ ಇಳಿದು ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಟ್ಯೂಷನ್ಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದ ಪೋಷಕರಿಗೆ ಇಂತಹ ಕ್ರೂರ ಶಿಕ್ಷೆ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು, ಇಡೀ ಪ್ರಾಂತ್ಯವೇ ಕಣ್ಣೀರಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಭರವಸೆ
ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಆಸಿಫ್ ಅಲಿ ಜರ್ದಾರಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನಿ ಶಹಬಾಜ್ ಷರೀಫ್ ಅವರು ಈ ದುರಂತಕ್ಕೆ ತೀವ್ರ ಸಂತಾಪ ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮೃತಪಟ್ಟ ಮಕ್ಕಳ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಸಾಂತ್ವನ ಹೇಳಿರುವ ಅವರು, ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳು ಮರುಕಳಿಸದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ಎಲ್ಲಾ ಖಾಸಗಿ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಸುರಕ್ಷತಾ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸುವಂತೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಕಠಿಣ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಪಂಜಾಬ್ ಸರ್ಕಾರವು ಈಗಾಗಲೇ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಪಾರದರ್ಶಕ ತನಿಖೆಗೆ ಆದೇಶಿಸಿದೆ. ಲಾಹೋರ್ ಕಮಿಷನರ್ ಮರ್ಯಮ್ ಖಾನ್ ಅವರು, ಘಟನೆಗೆ ಕಾರಣರಾದ ಯಾರೇ ಆದರೂ ಶಿಕ್ಷೆಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪೊಲೀಸರು ಈಗ ಘಟನಾ ಸ್ಥಳದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಕೊರತೆ
ಈ ದುರಂತವು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಜಗತ್ತಿನ ಮುಂದೆ ಇಟ್ಟಿದೆ. ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಸಾವಿರಾರು ಇಂತಹ ಖಾಸಗಿ ಟ್ಯೂಷನ್ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಲಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಯಾವುದೇ ಸರಿಯಾದ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳಿಲ್ಲದೆ ಹಳೆಯ ಅಥವಾ ಶಿಥಿಲಗೊಂಡ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. ಲಾಭದಾಯಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಗಾಳಿಗೆ ತೂರಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಇಂತಹ ಕೇಂದ್ರಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಸರ್ಕಾರ ಯಾವುದೇ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆಯೇ ಪ್ರಥಮ ಆದ್ಯತೆಯಾಗಬೇಕಿದ್ದ ಇಲಾಖೆಗಳು, ಇಂತಹ ಅನಧಿಕೃತ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಗಾ ವಹಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಗಿವೆ.
ಈ ಘಟನೆಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ಅಪಘಾತವಲ್ಲ, ಇದೊಂದು ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ವೈಫಲ್ಯ. ಸರಿಯಾದ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣವಿಲ್ಲದ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಕುರಿತು ಗಂಭೀರವಾದ ಚರ್ಚೆ ಈಗ ನಡೆಯಬೇಕಿದೆ. ಕಟ್ಟಡಗಳ ಸುರಕ್ಷತಾ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಬೇಕು. ಅಸುರಕ್ಷಿತ ಮನೆಗಳನ್ನು ತರಗತಿ ಕೊಠಡಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಬಳಸುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಠಿಣ ನಿಯಮವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಬೇಕು. ಮಕ್ಕಳ ಜೀವದ ಬೆಲೆ ಹಣಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚೆಂದು ಸರ್ಕಾರ ಅರಿಯಬೇಕಿದೆ. ದುರಂತದ ನಂತರ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಂಡಿರುವ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಲಾಹೋರ್ ನಗರದಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ಇಂತಹ ಅನಧಿಕೃತ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚುವ ಅಭಿಯಾನಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಮುಂದಿನ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು
ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಗಾಯಗೊಂಡಿರುವ ಮಕ್ಕಳು ಬೇಗ ಗುಣಮುಖರಾಗಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾ, ಈ ದುರಂತವು ಇಡೀ ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಒಂದು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣವು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರಬೇಕು ಎಂಬುದು ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜದ ಹಕ್ಕು. ತನಿಖೆಯ ವರದಿಯು ಸದ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಬರಲಿದ್ದು, ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರಿಗೆ ಕಠಿಣ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸುವುದೇ ಮೃತಪಟ್ಟ ಮಕ್ಕಳ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ನೀಡುವ ಅಂತಿಮ ಗೌರವ. ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಕರಾಳ ದಿನಗಳು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ದೇಶದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಪಾಲಿಗೆ ಬರದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಆಡಳಿತದ ಲಕ್ಷಣ.
ಈ ದುಃಖದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರು ತೋರಿದ ಮಾನವೀಯತೆ ಗಮನಾರ್ಹ. ಯಾವುದೇ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳಿಲ್ಲದೆ, ತಮ್ಮ ಕೈಗಳಲ್ಲೇ ಕಲ್ಲು ಮಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಸರಿಸಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ ಸ್ಥಳೀಯ ಯುವಕರ ಸಾಹಸವು ಪ್ರಶಂಸನೀಯ. ಇಂತಹ ಸಂಕಷ್ಟದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾಜ ಒಂದಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವುದು ಮುಖ್ಯ. ಆದರೆ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯದ ನಂತರದ ಅಸಹಾಯಕತೆ ಮತ್ತು ದುಃಖವು ಆ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ಕಾಡಲಿದೆ. ಅವಶೇಷಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದ ಬದುಕುಳಿದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಮೃತಪಟ್ಟ ಮಕ್ಕಳ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರವು ತಕ್ಷಣದ ಪರಿಹಾರ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ನೆರವನ್ನು ನೀಡಬೇಕಿದೆ.
ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಇನ್ನು ಮುಂದಾದರೂ ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ತೋರದೆ, ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಶಾಲಾ-ಕಾಲೇಜುಗಳ ಮತ್ತು ಟ್ಯೂಷನ್ ಸೆಂಟರ್ಗಳ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸಬೇಕು. ಮಕ್ಕಳ ಜೀವದೊಂದಿಗೆ ಆಟವಾಡುವ ಯಾವುದೇ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಬಾರದು. ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸದ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆಯಂತಹ ಕಠಿಣ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಬೇಕು. ಆಗ ಮಾತ್ರ ಇಂತಹ ಹೃದಯವಿದ್ರಾವಕ ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಅಂತ್ಯ ಹಾಡಲು ಸಾಧ್ಯ. ಲಾಹೋರ್ನ ಈ ದುರಂತವು ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿನ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದ್ದು, ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸಾರಿದೆ.
