ನವದೆಹಲಿ: ಭಾರತೀಯ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಜಾಗತಿಕ ಮನ್ನಣೆ ತಂದುಕೊಟ್ಟ ದಂತಕಥೆ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಸೆರೆಹಿಡಿದ ಅಪರೂಪದ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ ರಘು ರೈ ಅವರು ಭಾನುವಾರ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಕಳೆದ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಮಾರಕ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ (Cancer) ರೋಗದೊಂದಿಗೆ ಸೆಣಸುತ್ತಿದ್ದ ಅವರಿಗೆ 83 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗಿತ್ತು. ರಘು ರೈ ಅವರ ನಿಧನದೊಂದಿಗೆ ಭಾರತೀಯ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಕಲಾ ಪ್ರಪಂಚದ ಒಂದು ಸುವರ್ಣ ಯುಗ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಂತಾಗಿದೆ. ಅವರ ನಿಧನದ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದು ದೆಹಲಿಯ ಅವರ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಬರಿಗಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣದ ಸತ್ಯಗಳನ್ನು ಮಸೂರದ ಮೂಲಕ ಜಗತ್ತಿಗೆ ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಪ್ರಖರ ಕಣ್ಣುಗಳು ಇಂದು ಸದಾಕಾಲಕ್ಕೆ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡಿವೆ.
1942 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 18 ರಂದು ಅವಿಭಜಿತ ಭಾರತದ ಝಾಂಗ್ನಲ್ಲಿ (ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿದೆ) ಜನಿಸಿದ ರಘು ರೈ ಅವರು ಭಾರತದ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಮುಖವನ್ನೇ ತಮ್ಮ ಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ದಾಖಲಿಸಿದರು. ಮೂಲತಃ ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಓದಿದ್ದ ಅವರು ತಮ್ಮ ಅಣ್ಣ ಎಸ್ ಪಾಲ್ ಅವರಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣದತ್ತ ಆಕರ್ಷಿತರಾದರು. 1960 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಜೀವನ ಆರಂಭಿಸಿದ ಅವರು ದೆಹಲಿ ಮೂಲದ ದಿ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ಮನ್ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾಫ್ ಫೋಟೋಗ್ರಾಫರ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು. ನಂತರ ಇಂಡಿಯಾ ಟುಡೇ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಫೋಟೋ ಎಡಿಟರ್ ಆಗಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಪತ್ರಿಕಾ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮವನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಅವರ ಚಿತ್ರಗಳು ಕೇವಲ ಸುದ್ದಿಯ ಭಾಗವಾಗಿರದೆ ಕಲಾತ್ಮಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದವು.
ರಘು ರೈ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಕೇಳಿದ ಕೂಡಲೇ ಜಗತ್ತಿಗೆ ನೆನಪಾಗುವುದು ಭೋಪಾಲ್ ಅನಿಲ ದುರಂತದ ಆ ಹೃದಯವಿದ್ರಾವಕ ಚಿತ್ರಗಳು. 1984 ರ ಆ ಕರಾಳ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ದುರಂತದ ನಂತರ ರೈ ಅವರು ಸೆರೆಹಿಡಿದ ಚಿತ್ರಗಳು ಇಡೀ ಜಗತ್ತನ್ನೇ ಅಲುಗಾಡಿಸಿದ್ದವು. ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಅರ್ಧ ಹೂತುಹೋಗಿದ್ದ ಮಗುವಿನ ಆ ಒಂದು ಕಣ್ಣಿನ ಚಿತ್ರವು ಕೈಗಾರಿಕಾ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದ ಪರಮಾವಧಿಯನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಾರಿತು. ಈ ಚಿತ್ರಗಳು ಕೇವಲ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ ಪೀಡಿತರಿಗೆ ನ್ಯಾಯ ಒದಗಿಸಲು ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾದವು. ಅವರು ಸೆರೆಹಿಡಿದ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಮದರ್ ತೆರೇಸಾ ಮತ್ತು ಸತ್ಯಜಿತ್ ರೇ ಅವರ ಭಾವಚಿತ್ರಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ : ದೇಹದಲ್ಲಿ ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲದ ಮಟ್ಟ ಮಿತಿಮೀರಿದಾಗ ಕಂಡುಬರುವ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳಿವು
ಮಾನವೀಯ ಸ್ಪರ್ಶದ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ನಾವು ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಿದರೆ ರಘು ರೈ ಅವರು ಕೇವಲ ಬಟನ್ ಒತ್ತುವ ಫೋಟೋಗ್ರಾಫರ್ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ ಬದಲಾಗಿ ಅವರು ನೋವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವ ಕವಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಚಿತ್ರ ತೆಗೆಯುವ ಮುನ್ನ ಆ ಕ್ಷಣದ ನೋವು ಮತ್ತು ನಲಿವಿನೊಂದಿಗೆ ತಾದಾತ್ಮ್ಯ ಹೊಂದುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಡವರ ಕಣ್ಣೀರು ಬೀದಿಯ ನಾಯಿಗಳ ಚಲನೆ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಮುಖವಾಡ ಕಳಚಿದ ಕ್ಷಣಗಳು ಅವರ ಕ್ಯಾಮೆರಾದಲ್ಲಿ ಅಮರವಾಗಿದ್ದವು. ಅವರ ನಿಧನವು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ನಿರ್ಗಮನವಲ್ಲ ಬದಲಾಗಿ ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಒಂದು ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಅಂತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಅವರ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಹತ್ತಿರ ಹೋದಾಗ ಜನರು ನಟಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಬದಲಾಗಿ ತಮ್ಮ ಸಹಜ ಸುಂದರ ರೂಪವನ್ನು ತೆರೆದಿಡುತ್ತಿದ್ದರು.
ರಘು ರೈ ಅವರು ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗೆ ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದರು. ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಫೋಟೋ ಏಜೆನ್ಸಿಯಾದ ಮ್ಯಾಗ್ನಮ್ ಫೋಟೋಸ್ ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಯೂ ಅವರದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಅವರ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳ ಅನೇಕ ಸಂಕಲನಗಳು ಪುಸ್ತಕ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದ್ದು ಅವು ಇಂದಿಗೂ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಕಲಿಯುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳಂತಿವೆ. ಭಾರತದ ಪ್ರತಿ ಹಳ್ಳಿಯ ಧೂಳು ಮತ್ತು ನಗರಗಳ ಗದ್ದಲವನ್ನು ಅವರು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಸೆರೆಹಿಡಿದಿದ್ದರು. ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವಲ್ಲ ಅದು ಆತ್ಮದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದು ಅವರು ಯಾವಾಗಲೂ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು.
ಅವರ ನಿಧನಕ್ಕೆ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಗಣ್ಯರು ತೀವ್ರ ಕಂಬನಿ ಮಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ. ರಘು ರೈ ಅವರ ಮಸೂರವು ಆಧುನಿಕ ಭಾರತದ ಆತ್ಮಾಭಿಮಾನದ ಕನ್ನಡಿಯಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಅನೇಕರು ಸ್ಮರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಬೆಳೆಸಿದ ಅನೇಕ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರು ಇಂದು ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಧನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಸಾವು ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಲೋಕಕ್ಕೆ ತುಂಬಲಾರದ ನಷ್ಟವನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿದೆ. ಆದರೆ ಅವರು ಉಳಿಸಿ ಹೋಗಿರುವ ದೃಶ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳು ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಎಂದೆಂದಿಗೂ ಜೀವಂತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅವರ ಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಅವರು ಮುಂದಿನ ನೂರಾರು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಗೆ ದೃಶ್ಯ ಸಂವಹನದ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತಾರೆ.
ಸಮಕಾಲೀನ ಭಾರತದ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸರಳವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುವಲ್ಲಿ ರೈ ಅವರ ಪಾತ್ರ ದೊಡ್ಡದಿದೆ. ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಅಂದರೆ ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟರಿ ಫೋಟೋಗ್ರಫಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಾಕಿಕೊಟ್ಟ ದಾರಿ ಇಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ದಾರಿದೀಪವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಕಾಲಘಟ್ಟದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಏರಿಳಿತಗಳನ್ನು ಮೌನವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಅವರ ಕ್ಯಾಮೆರಾಕ್ಕೆ ಇತ್ತು. ರಘು ರೈ ಅವರ ದೈಹಿಕ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯಿದ್ದರೂ ಅವರು ಸೆರೆಹಿಡಿದ ಸಾವಿರಾರು ಚೌಕಟ್ಟುಗಳು ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಸದಾಕಾಲ ಸ್ಮರಣೀಯವಾಗಿಸಲಿವೆ. ಭಾರತೀಯ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣದ ಪಿತಾಮಹನಿಗೆ ಇಡೀ ದೇಶವು ಕೃತಜ್ಞತಾಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅಂತಿಮ ವಿದಾಯವನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದೆ.ಭಾರತೀಯ ಸನಾತನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನ ಜೀವನವನ್ನು ಕೇವಲ ಲೌಕಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ ಪ್ರತಿ ಹಂತದಲ್ಲೂ ಆತ್ಮದ ಉದ್ಧಾರ ಮತ್ತು ಪರಮಾತ್ಮನ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾದ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹದಿನಾರು ಸಂಸ್ಕಾರಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದ್ದು ಅದರಲ್ಲಿ ‘ವಿವಾಹ’ ಸಂಸ್ಕಾರವು ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವಾದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮದುವೆ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಇಬ್ಬರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ನಡುವಿನ ಒಪ್ಪಂದ ಅಥವಾ ಕರಾರು ಎಂದು ಭಾವಿಸುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಗರುಡ ಪುರಾಣ ಸೇರಿದಂತೆ ನಮ್ಮ ಪುರಾಣ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳು ವಿವಾಹವನ್ನು ಕೇವಲ ದೈಹಿಕ ಅಥವಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಗತ್ಯ ಎಂದು ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಮನುಷ್ಯನ ಜೀವನದ ಪೂರ್ಣತೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಎಂದು ಸಾರುತ್ತವೆ. ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಮನುಷ್ಯನು ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ ಮುಗಿಸಿ ಗೃಹಸ್ಥಾಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಆತನ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಒಂದು ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ : ವೇಶ್ಯಯರಿಗೇಕೆ ‘ಕರುಣ’ ವಿರಲ್ಲಾ ಗೊತ್ತಾ ಸರ್ವಜ್ಞ ಕವಿಯ ವ್ಯಾಖ್ಯೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತೆ.!
ಗೃಹಸ್ಥಾಶ್ರಮವನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಶ್ರಮ ಎಂದು ಕರೆಯಲು ಬಲವಾದ ಕಾರಣವಿದೆ. ಮನುಷ್ಯನು ತನ್ನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಆಶ್ರಮಗಳನ್ನು ದಾಟಬೇಕು ಎಂಬುದು ನಿಯಮ. ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಜನೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಗೃಹಸ್ಥನಾಗಿ ಸಮಾಜದ ಋಣ ತೀರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಗರುಡ ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ ಗೃಹಸ್ಥ ಜೀವನವು ಸಮಾಜದ ಉಳಿದ ಮೂರು ಆಶ್ರಮಗಳಾದ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗಳು ವಾನಪ್ರಸ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಸನ್ಯಾಸಿಗಳಿಗೆ ಆಧಾರಸ್ತಂಭವಾಗಿದೆ. ಮದುವೆಯಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಗಳಿಸುವ ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಮಾಡುವ ದಾನ ಧರ್ಮಗಳು ಸಮಾಜದ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತವೆ. ಅತಿಥಿ ಸತ್ಕಾರ ಎಂಬುದು ಗೃಹಸ್ಥನ ಪರಮ ಧರ್ಮವಾಗಿದ್ದು ಇದು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಿ ಅವನನ್ನು ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಏರಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ವಿವಾಹ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸುಖಕ್ಕಾಗಿ ಅಲ್ಲ ಬದಲಾಗಿ ಲೋಕ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡುವ ಒಂದು ತ್ಯಾಗವಾಗಿದೆ.
ಗರುಡ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಮರಣದ ನಂತರದ ಗತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪುರಾಣದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಗೃಹಸ್ಥಾಶ್ರಮದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅದರಂತೆ ಮದುವೆಯಾಗದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜೀವನವು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಿ ‘ಅಪೂರ್ಣ’ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ‘ಪಿತೃ ಋಣ’. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯ ಹುಟ್ಟುವಾಗಲೇ ದೇವ ಋಣ ಋಷಿ ಋಣ ಮತ್ತು ಪಿತೃ ಋಣಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ತಂದಿರುತ್ತಾನೆ. ಈ ಪೈಕಿ ಪಿತೃ ಋಣವನ್ನು ತೀರಿಸಲು ಮದುವೆಯಾಗಿ ಸತ್ಸಂತಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ. ವಂಶಾವಳಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ತರ್ಪಣ ಮತ್ತು ಶ್ರಾದ್ಧಾದಿ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಸಮರ್ಥರಾದ ಸಂತತಿಯನ್ನು ನೀಡುವುದು ಧರ್ಮದ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮದುವೆಯಾಗದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಈ ಋಣದಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ಪಡೆಯುವುದು ಕಷ್ಟಕರವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ಸತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ‘ಅರ್ಧಾಂಗಿನಿ’ ಅಥವಾ ‘ಸಹಧರ್ಮಚಾರಿಣಿ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪಥದಲ್ಲಿ ಪತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಮನಾಗಿ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುವವಳು ಎಂದರ್ಥ. ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಯಾವುದೇ ಪವಿತ್ರ ಯಜ್ಞ ಅಥವಾ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಮಾಡುವಾಗ ಪತ್ನಿಯ ಉಪಸ್ಥಿತಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಆ ಕಾರ್ಯವು ಪೂರ್ಣ ಫಲ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀರಾಮಚಂದ್ರನು ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗ ಮಾಡುವಾಗ ಸೀತೆಯ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಆಕೆಯ ಸುವರ್ಣ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿಟ್ಟು ಯಾಗ ಮಾಡಿದ್ದು ಇದಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ದಂಪತಿಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದಾಗ ಲಭಿಸುವ ಪುಣ್ಯವು ಒಬ್ಬಂಟಿಯಾಗಿ ಪೂಜಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹತ್ತು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಗರುಡ ಪುರಾಣವು ಬೋಧಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ದಾಂಪತ್ಯದಲ್ಲಿನ ಪವಿತ್ರ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ : ಸಾಲದ ಸುಳಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಮುಕ್ತಿ ಪಡೆಯಲು ಈ ಸುಲಭ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ.!
ಮಾನವೀಯ ಸ್ಪರ್ಶದ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ ಮದುವೆ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳಲ್ಲ ಅದು ಇಬ್ಬರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಐಕ್ಯತೆಯಾಗಿದೆ. ಸೋಲು ಮತ್ತು ಗೆಲುವಿನ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಹೆಗಲಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವುದು ಕಷ್ಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಧೈರ್ಯ ತುಂಬುವುದು ಮತ್ತು ಸುಖದ ಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಜೀವನದ ಸೌಂದರ್ಯ. ಒಬ್ಬಂಟಿಯಾಗಿ ಸಾಗುವ ಪಯಣಕ್ಕಿಂತ ಜೊತೆಗಾರನೊಂದಿಗೆ ಸಾಗುವ ಪಯಣವು ಹೆಚ್ಚು ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಸಂಗಾತಿಯ ನೆರಳು ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಸಿಗುವ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಆಸ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಇಂದಿನ ಒತ್ತಡದ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಮಾನಸಿಕ ಬೆಂಬಲವಾಗಿ ಇರುವುದು ಕೂಡ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸೇವೆಯೇ ಆಗಿದೆ.
ಗರುಡ ಪುರಾಣವು ವಿವಾಹವನ್ನು ‘ಕರ್ಮಯೋಗ’ಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸುತ್ತದೆ. ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವುದು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸುಸಂಸ್ಕೃತರನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆಸುವುದು ಮತ್ತು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿಯುತ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ದೇವರಿಗೆ ಮಾಡುವ ಸೇವೆಯಷ್ಟೇ ಪವಿತ್ರವಾದುದು. ತನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಗೃಹಸ್ಥನು ಕಾಶಿಗೆ ಹೋಗಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದಷ್ಟೇ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಗಳಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಈ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆ ಅಡಿಪಾಯವಾಗಿರಬೇಕು. ಪತಿಯು ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಪತ್ನಿಯು ಪತಿಯನ್ನು ದೈವಸ್ವರೂಪಿಯಾಗಿ ಕಂಡಾಗ ಮಾತ್ರ ಆ ಮನೆ ನಂದನವನವಾಗುತ್ತದೆ. ಲೈಂಗಿಕ ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ನಿಷ್ಠೆಯು ಮನುಷ್ಯನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿಡಲು ಮತ್ತು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ವಿಕಸನಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಕೆಲವರು ಸನ್ಯಾಸ ಮಾರ್ಗ ಅಥವಾ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವು ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ವಾದಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಸನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಮುನ್ನ ಗೃಹಸ್ಥ ಜೀವನದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪೂರೈಸುವುದು ಉತ್ತಮ. ಜೀವನದ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಪಡೆಯದೆಯೇ ಅಥವಾ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ನುಣುಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಸನ್ಯಾಸ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಎಲ್ಲಾ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿದ್ದುಕೊಂಡೇ ತಾವರೆಯ ಎಲೆಯ ಮೇಲಿನ ನೀರಿನಂತೆ ಬದುಕುವುದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಾಧನೆಯಾಗಿದೆ. ಮದುವೆ ಎಂಬುದು ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಾರ್ಥವನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟು ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗಾಗಿ ಬದುಕುವುದನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಅಳಿಸಿ ಹಾಕಲು ಇರುವ ಅತ್ಯಂತ ಸುಲಭವಾದ ಹಾದಿಯಾಗಿದೆ.
ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪೂರ್ಣತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿದರೆ ಮದುವೆಯಾಗದ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳಿಂದ ವಂಚಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಪಿತೃ ಲೋಕದ ಗತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸುವ ಗರುಡ ಪುರಾಣವು ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಮರಣದ ನಂತರ ಎದುರಿಸಬಹುದಾದ ಸಂಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಜನರಲ್ಲಿ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸಲು ಹೇಳಿದ್ದಲ್ಲ ಬದಲಾಗಿ ವಂಶದ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಕರ್ತವ್ಯದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ನೆನಪಿಸಲು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಮಾಡುವ ದಾನಗಳು ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಪುಣ್ಯ ಲೋಕವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಡುತ್ತವೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಮದುವೆ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ದೈಹಿಕ ಆಕರ್ಷಣೆಯಲ್ಲದೆ ಅದು ಎರಡು ಆತ್ಮಗಳ ಮಿಲನ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಜನ್ಮಗಳಿಗೂ ಪೂರಕವಾಗುವ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪ್ರಗತಿಯಾಗಿದೆ.
ವಿವಾಹವು ಸಮಾಜದ ಮೂಲ ಘಟಕವಾಗಿದೆ. ಸುಸಂಸ್ಕೃತ ಕುಟುಂಬಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ ಆರೋಗ್ಯವಂತ ಸಮಾಜ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಲು ಸಾಧ್ಯ. ಗರುಡ ಪುರಾಣವು ಹೇಳುವಂತೆ ಉತ್ತಮ ಗುಣವುಳ್ಳ ದಂಪತಿಗಳು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಮಾದರಿಯಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಪರಸ್ಪರರ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವುದು ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದ ಎದುರಿಸುವುದು ಗೃಹಸ್ಥನ ಲಕ್ಷಣ. ಹಣದ ಗಳಿಕೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಧರ್ಮದ ಗಳಿಕೆಯೂ ಇದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಆ ಸಂಸಾರಕ್ಕೆ ಭಗವಂತನ ಆಶೀರ್ವಾದವಿರುತ್ತದೆ. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯವೂ ನಡೆಯುವ ಅತಿಥಿ ಸತ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ನೀಡುವ ಆಹಾರವು ಗೃಹಸ್ಥನಿಗೆ ಸಾತ್ವಿಕ ಗುಣಗಳನ್ನು ತಂದುಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಗರುಡ ಪುರಾಣದ ಸಾರವೇನೆಂದರೆ ಮನುಷ್ಯನು ಲೌಕಿಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬದುಕುವಾಗ ಧರ್ಮದ ದಾರಿಯನ್ನು ಬಿಡಬಾರದು. ವಿವಾಹವು ಆ ಧರ್ಮದ ಹಾದಿಯ ಪಥದರ್ಶಕವಾಗಿದೆ. ನೀವು ಮದುವೆಯಾಗಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದಾಗ ಅದು ಕೇವಲ ನಿಮ್ಮ ಸುಖಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ನಿಮ್ಮ ಮೂಲಕ ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ಉದ್ಧಾರಕ್ಕಾಗಿಯೂ ಇರಲಿ. ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪೂರ್ಣತೆಗೆ ವಿವಾಹವು ಅತ್ಯಂತ ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿದೆ. ಸನಾತನ ಧರ್ಮದ ಈ ಪವಿತ್ರ ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅದರ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ದಾಟಿಸುವುದು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ.