ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳನ್ನು ತಿರುವಿ ನೋಡಿದಾಗ ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣು ಕೇವಲ ಒಂದು ಹಣ್ಣಾಗಿರದೆ ದೈವಿಕ ಸಂಕಲ್ಪದ ಭಾಗವಾಗಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ರಾಮಾಯಣದ ಕಾಲಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ ಭಾರತ ದೇಶದ ಮುಖ್ಯ ಭೂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಾವಿನ ಮರಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕೆಲವು ಪೌರಾಣಿಕ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣು ಅತ್ಯಂತ ಮಧುರವಾದ ಮತ್ತು ರಸಭರಿತವಾದ ಅಮೃತದಂತಹ ಗುಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಹಣ್ಣುಗಳ ರಾಜ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇದು ಭಾರತೀಯರ ಮಡಿಲು ಸೇರಲು ಶ್ರೀರಾಮಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಆಂಜನೇಯನೇ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ರಾಮಾಯಣದ ಸುಂದರಕಾಂಡದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣಿನ ಮೂಲ ಇತಿಹಾಸವು ಲಂಕಾಧಿಪತಿ ರಾವಣನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿನ ಅಶೋಕ ವನಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ರಾವಣನು ಸೀತಾಮಾತೆಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿ ತಂದು ತನ್ನ ಭವ್ಯವಾದ ತೋಟವಾದ ಅಶೋಕ ವನದಲ್ಲಿ ಸೆರೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟಿರುತ್ತಾನೆ. ಸೀತೆಯ ಹುಡುಕಾಟಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರೀರಾಮನ ಪರಮ ಭಕ್ತನಾದ ಹನುಮಂತನು ನೂರು ಯೋಜನ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಹಾರಿ ಲಂಕಾ ನಗರಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಮಹಾನ್ ಕಾರ್ಯದ ನಂತರದ ಘಟನೆಗಳೇ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣು ಪರಿಚಯವಾಗಲು ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದವು.
ಅಶೋಕ ವನದಲ್ಲಿ ಹಸಿದ ಹನುಮನಿಗೆ ಲಭಿಸಿದ ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣು
ಲಂಕೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ವಾಯುಪುತ್ರ ಹನುಮಂತನು ಸೀತಾಮಾತೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಇಡೀ ಲಂಕಾ ನಗರವನ್ನು ಸುತ್ತುತ್ತಾನೆ. ಕೊನೆಗೆ ರಾವಣನ ಕಾವಲಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಸುಂದರವಾದ ಅಶೋಕ ವನಕ್ಕೆ ತಲುಪುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ಸೀತಾಮಾತೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಶ್ರೀರಾಮನ ಮುದ್ರಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಿ ತಾಯಿಯ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಸುದೀರ್ಘ ಪ್ರಯಾಣ ಮತ್ತು ಸೀತೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನಿಗೆ ತೀವ್ರವಾದ ಹಸಿವು ಉಂಟಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಶೋಕ ವನದ ತುಂಬಾ ವಿಧವಿಧವಾದ ದೈವಿಕ ಮರಗಳು ಮತ್ತು ರುಚಿಕರವಾದ ಹಣ್ಣುಗಳು ತುಂಬಿರುವುದನ್ನು ಆಂಜನೇಯನು ಗಮನಿಸುತ್ತಾನೆ.
ತನ್ನ ಹಸಿವನ್ನು ನೀಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹನುಮಂತನು ಸೀತಾಮಾತೆಯ ಬಳಿ ಹೋಗಿ ವನದಲ್ಲಿರುವ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತಿನ್ನಲು ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ಸೀತಾಮಾತೆಯು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದ ನಂತರ ಹನುಮಂತನು ವನದ ಮರಗಳ ಮೇಲಿದ್ದ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತಿನ್ನಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆತನಿಗೆ ಒಂದು ಮರದಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಮತ್ತು ಸುವಾಸನೆ ಭರಿತವಾದ ಹಣ್ಣು ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣು. ಆ ಹಣ್ಣನ್ನು ತಿಂದ ತಕ್ಷಣ ಹನುಮಂತನಿಗೆ ಅದರ ಮಧುರವಾದ ರುಚಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಲಂಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಉಳಿದೆಲ್ಲಾ ಹಣ್ಣುಗಳಿಗಿಂತ ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣು ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಹಾಗೂ ಅಮೃತ ಸಮಾನ ಎಂದು ಆಂಜನೇಯನು ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ. ತನಗೆ ಅಪಾರ ಆನಂದ ನೀಡಿದ ಈ ಮಧುರವಾದ ಹಣ್ಣನ್ನು ತನ್ನ ಪ್ರಭುವಾದ ಶ್ರೀರಾಮಚಂದ್ರನಿಗೂ ಸಹ ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡಬೇಕು ಎನ್ನುವ ದಿವ್ಯ ಆಲೋಚನೆ ಹನುಮಂತನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೂಡುತ್ತದೆ.
ಭಾರತದ ಭೂಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣಿನ ಆಗಮನ
ಸೀತಾಮಾತೆಯ ದರ್ಶನ ಮುಗಿಸಿ ರಾವಣನ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಮುರಿಯಲು ಲಂಕಾ ದಹನವನ್ನು ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಹನುಮಂತನು ಭಾರತದ ಕಡೆಗೆ ಮರಳಲು ಸಿದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಮರಳುವ ಮುನ್ನ ತನ್ನ ಪ್ರಭು ಶ್ರೀರಾಮನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಲು ಅಶೋಕ ವನದಿಂದ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಮತ್ತು ಮಾಗಿದ ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಆಯ್ದು ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ತರುತ್ತಾನೆ. ಸಮುದ್ರವನ್ನು ದಾಟಿ ಮರಳಿ ಕಿಷ್ಕಿಂಧೆಯ ಸಮೀಪವಿದ್ದ ಶ್ರೀರಾಮನ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ತಲುಪಿದ ಹನುಮಂತನು ಸೀತಾಮಾತೆಯ ಯೋಗಕ್ಷೇಮದ ದೂತನ್ನು ತಲುಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ತಾಯಿ ಸೀತೆಯು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದ್ದಾಳೆ ಮತ್ತು ಶ್ರೀರಾಮನ ದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ ಎನ್ನುವ ಸುಸಂಬದ್ಧ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ ಶ್ರೀರಾಮ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರು ಅತ್ಯಂತ ಹರ್ಷಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಈ ಸಂತೋಷದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನು ತಾನು ಲಂಕೆಯಿಂದ ತಂದಿದ್ದ ಮಧುರವಾದ ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಶ್ರೀರಾಮಚಂದ್ರನಿಗೆ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಶ್ರೀರಾಮ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರು ಹನುಮಂತನ ಭಕ್ತಿಗೆ ಮೆಚ್ಚಿ ಆ ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಆನಂದದಿಂದ ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣಿನ ರಸವನ್ನು ಸವಿದ ನಂತರ ಆ ಹಣ್ಣಿನ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಅಂದರೆ ಮಾವಿನ ಗೊರಟುಗಳನ್ನು ಕಾಡಿನ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಎಸೆಯುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀರಾಮನ ದೈವಿಕ ಸ್ಪರ್ಶವನ್ನು ಪಡೆದ ಆ ಬೀಜಗಳು ಭಾರತದ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆದು ಭವ್ಯವಾದ ಮಾವಿನ ಮರಗಳಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತವೆ. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಆ ಮಾವಿನ ಮರಗಳು ಇಡೀ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಹರಡಿ ಜನರ ಮನೆ ಮನಗಳ ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವಂತಾಯಿತು ಎನ್ನುವುದು ರಾಮಾಯಣದ ಇತಿಹಾಸವಾಗಿದೆ.
ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣನ್ನು ಶ್ರೀರಾಮನ ಪ್ರಸಾದವೆಂದು ಕರೆಯಲು ಕಾರಣ
ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅದನ್ನು ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀರಾಮನ ನೇರ ಪ್ರಸಾದವೆಂದು ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹನುಮಂತನು ತಂದುಕೊಟ್ಟ ಹಣ್ಣನ್ನು ಶ್ರೀರಾಮನೇ ಸ್ವತಃ ಸವಿದು ಅದರ ಬೀಜವನ್ನು ಭಾರತದ ಮಣ್ಣಿಗೆ ನೀಡಿದ್ದರಿಂದ ಈ ಹಣ್ಣಿಗೆ ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಶುದ್ಧತೆಯ ಮನ್ನಣೆ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಇಂದಿಗೂ ಯಾವುದೇ ಹವನ, ಪೂಜೆ, ಶುಭ ಸಮಾರಂಭಗಳು ಅಥವಾ ಹಬ್ಬ ಹರಿದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮಾವಿನ ಎಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ವಸಂತ ಕಾಲ ಮುಗಿದು ಬೇಸಿಗೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾವಿನ ಮರಗಳು ಫಲ ನೀಡುವಾಗ ಆ ಮರದ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನು ಅದೃಶ್ಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುತ್ತಾನೆ ಎನ್ನುವ ಬಲವಾದ ನಂಬಿಕೆ ಭಕ್ತರಲ್ಲಿದೆ. ಮಾವಿನ ಮರವನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಯಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಿಧೆಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾವಿನ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಮನೆಗಳ ಮುಂಭಾಗಕ್ಕೆ ತೋರಣವಾಗಿ ಕಟ್ಟುವುದರಿಂದ ಧನಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿಯು ಅಂದರೆ positive energy ಮನೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸತ್ಯವಿದೆ. ಹನುಮಂತನ ಆಶೀರ್ವಾದವಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಮಾವಿನ ಮರವಿರುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ
