ಭಾರತೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಶೂಟಿಂಗ್ ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದ ಮತ್ತು ದೇಶಕ್ಕೆ ವಿಶ್ವಮಟ್ಟದ ಚಾಂಪಿಯನ್ಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ತರಬೇತುದಾರ ಜಸ್ಪಾಲ್ ರಾಣಾ ಅವರು ದೈಹಿಕವಾಗಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಅಗಲಿದ್ದಾರೆ. ಕೇವಲ 49ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ವಿಧಿವಶರಾಗಿರುವುದು ಭಾರತೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಶೂನ್ಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ. ಮೂರು ದಶಕಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಕ್ರೀಡಾ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ಅವರು ಆಟಗಾರನಾಗಿ ಮತ್ತು ತರಬೇತುದಾರನಾಗಿ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳು ಅಪ್ರತಿಮವಾದವು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರೈಫಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (NRAI) ಈ ದುಃಖದ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿದ್ದು, ಇಡೀ ಕ್ರೀಡಾ ಜಗತ್ತು ಸೂತಕದ ಛಾಯೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದೆ.
ಜಸ್ಪಾಲ್ ರಾಣಾ ಅವರ ಕ್ರೀಡಾ ಪಯಣವು 1990ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿಯೇ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಶುರುವಾಗಿತ್ತು. ಅಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಶೂಟಿಂಗ್ ಕ್ರೀಡೆಯು ಅಷ್ಟಾಗಿ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪದಕಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಪತಾಕೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದವರಲ್ಲಿ ರಾಣಾ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ಏಷ್ಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್, ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಗೇಮ್ಸ್ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯನ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಶಿಪ್ಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಗುರಿಯ ನಿಖರತೆಯ ಮೂಲಕ ಚಿನ್ನದ ಪದಕಗಳನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡಿದ್ದರು. ಅವರ ಸಾಧನೆಯು ಅಂದಿನ ಯುವ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಶೂಟಿಂಗ್ ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಗಿತ್ತು.
ತಮ್ಮ ಕ್ರೀಡಾ ವೃತ್ತಿಜೀವನಕ್ಕೆ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿದ ಬಳಿಕ, ಜಸ್ಪಾಲ್ ರಾಣಾ ಅವರು ತರಬೇತುದಾರರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್ ಅನ್ನು ಅಷ್ಟೇ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಭಾರತದ ಪಿಸ್ತೂಲ್ ಶೂಟಿಂಗ್ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಾಡಿದ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ದೇಶದ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿದವು. ಮನು ಭಾಕರ್ ಅವರಂತಹ ಪ್ರತಿಭಾನ್ವಿತ ಶೂಟರ್ಗಳನ್ನು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಹುಡುಗಿಯರನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ರಾಣಾ ಅವರ ಪಾತ್ರ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಅವರ ತರಬೇತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಇಂದು ವಿಶ್ವದ ವಿವಿಧ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪದಕಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ಗೌರವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಜೂನ್ 11ರ ಗುರುವಾರ ಮರೆಯಲಾಗದ ಕಹಿ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತು ತಂದಿತು. ಮ್ಯೂನಿಚ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಐಎಸ್ಎಸ್ಎಫ್ (ISSF) ವಿಶ್ವಕಪ್ ಮುಗಿಸಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮರಳುವಾಗ ವಿಮಾನ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ತೀವ್ರ ಅನಾರೋಗ್ಯ ಉಂಟಾಗಿತ್ತು. ತಕ್ಷಣವೇ ಅವರನ್ನು ನವದೆಹಲಿಯ ಸಾಕೇತ್ನ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಿಸಲಾಯಿತು. ವೈದ್ಯರು ಅವರನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹರಸಾಹಸ ಪಟ್ಟರೂ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಫಲಕಾರಿಯಾಗದೆ ಅವರು ಕೊನೆಯುಸಿರೆಳೆದರು. ಕ್ರೀಡಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಎನರ್ಜಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದ್ದ ರಾಣಾ ಅವರ ಅಕಾಲಿಕ ನಿಧನವು ಕ್ರೀಡಾಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ಆಘಾತವನ್ನು ನೀಡಿದೆ.
2012ರಿಂದ ಭಾರತದ ಜೂನಿಯರ್ ಪಿಸ್ತೂಲ್ ತಂಡದ ತರಬೇತುದಾರರಾಗಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ರಾಣಾ, ತಳಮಟ್ಟದಿಂದಲೇ ಆಟಗಾರರನ್ನು ತಯಾರು ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅವರು ರೂಪಿಸಿದ ಬೆಂಚ್ ಸ್ಟ್ರೆಂತ್ (Bench Strength) ಇಂದು ಭಾರತದ ಶೂಟಿಂಗ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಅವರು ಬರೀ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ಕಲಿಸಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಒತ್ತಡದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಶಾಂತವಾಗಿ ಗುರಿಯತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಮಾನಸಿಕ ಸ್ಥೈರ್ಯವನ್ನು ಆಟಗಾರರಿಗೆ ತುಂಬುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಕಲಿಕೆಯು ಮುಂದೆ ಮನು ಭಾಕರ್ ಅವರಂತಹ ಶೂಟರ್ಗಳು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಮೀರಿ ಪದಕಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ನೆರವಾಯಿತು.
ಜಸ್ಪಾಲ್ ರಾಣಾ ಅವರ ಅಗಲಿಕೆಯು ಭಾರತೀಯ ಶೂಟಿಂಗ್ ಫೆಡರೇಷನ್ ಮತ್ತು ಕೋಟ್ಯಂತರ ಕ್ರೀಡಾ ಪ್ರಿಯರಿಗೆ ತುಂಬಲಾರದ ನಷ್ಟ. ಅವರು ಬಿಟ್ಟು ಹೋದ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಅವರು ಕಲಿಸಿದ ಪಾಠಗಳು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಶೂಟರ್ಗಳಿಗೆ ದಾರಿ ದೀಪವಾಗಿ ಉಳಿಯಲಿವೆ. ಶೂಟಿಂಗ್ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅವರು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ತರಬೇತುದಾರರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಅನೇಕರ ಪಾಲಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಶೂಟಿಂಗ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಮುಂದಿನ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪದಕಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಲಿದೆ ಎನ್ನುವುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
ಅವರ ನಿಧನದ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಕೇಳಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ಕ್ರೀಡಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಗಣ್ಯರು, ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಶಿಷ್ಯಂದಿರು ಆಘಾತ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರೈಫಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ತನ್ನ ಅಧಿಕೃತ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಜಸ್ಪಾಲ್ ರಾಣಾ ಅವರ ಸೇವೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದ್ದು, ಕ್ರೀಡೆಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆ ಅಜರಾಮರ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದೆ. ಇವರ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಅವರಿಗೆ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತ್ತು. ಆ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಅವರು ಅಕ್ಷರಶಃ ಅರ್ಹರಾಗಿದ್ದರು.
ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಜಸ್ಪಾಲ್ ರಾಣಾ ಅವರು ಕೇವಲ ಪದಕಗಳಿಗಾಗಿ ಶೂಟಿಂಗ್ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಭಾರತವನ್ನು ಶೂಟಿಂಗ್ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹಾಶಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆಸಲು ಕನಸು ಕಂಡಿದ್ದರು. ಆ ಕನಸನ್ನು ನನಸಾಗಿಸಲು ಅವರು ತಮ್ಮ ಜೀವಿತಾವಧಿಯ ಬಹುಪಾಲು ಸಮಯವನ್ನು ಮೈದಾನದಲ್ಲಿಯೇ ಕಳೆದಿದ್ದರು. ಅವರು ದೈಹಿಕವಾಗಿ ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಶೂಟಿಂಗ್ ರೇಂಜ್ನಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಳವಡಿಸಿದ ತಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಅವರು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದ ಕ್ರೀಡಾ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯು ಅವರ ಶಿಷ್ಯಂದಿರ ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಭಾರತೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ಲೋಕವು ಒಬ್ಬ ಮಹಾನ್ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದೆ.
