ನವದೆಹಲಿ : ಭಾರತೀಯ ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಬೀದಿ ಬದಿಯ ತಿಂಡಿಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಸಂಜೆಯಾಗುತ್ತಲೇ ಬಿಸಿಬಿಸಿ ಬೋಂಡಾ, ಬಜ್ಜಿ, ಸಮೋಸಾ, ವಡಾ ಪಾವ್ ಅಥವಾ ಮಂಡಕ್ಕಿ ತಿನ್ನುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ನೀಡುವ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ದೋಷವಿದೆ. ಬಹುತೇಕ ಬೀದಿ ಬದಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಹೋಟೆಲ್ ಮಾಲೀಕರು ಇಂತಹ ಕರಿದ ತಿಂಡಿಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಡಲು ಹಳೆಯ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು (Newspapers) ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಲು ಪತ್ರಿಕೆಯ ಕಾಗದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಎಂಬ ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆ ಜನರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಮಾನದಂಡಗಳ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (FSSAI) ಒಂದು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ಗಂಭೀರವಾದ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಆಹಾರವನ್ನು ಪ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಲು, ಸುತ್ತಲು ಅಥವಾ ಬಡಿಸಲು ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಎಂದು ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಮುಂಬೈ ಘಟನೆ ಮತ್ತು ಎಫ್ಎಸ್ಎಸ್ಎಐ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮಗಳು
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಒಂದು ಘಟನೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಎಫ್ಎಸ್ಎಸ್ಎಐ ಈ ಹೊಸ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಆದೇಶವನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದೆ. ಮುಂಬೈನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಡಾ ಪಾವ್ ಮಾರಾಟಗಾರರೊಬ್ಬರು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ವಡಾ ಪಾವ್ ನೀಡಲು ನಿಯಮಬಾಹಿರವಾಗಿ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ವಿಷಯ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದ ತಕ್ಷಣವೇ ಎಫ್ಎಸ್ಎಸ್ಎಐ ಪಶ್ಚಿಮ ವಲಯದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಬೃಹನ್ಮುಂಬೈ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ (BMC) ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸಿದರು. ಸದರಿ ಆಹಾರ ಮಳಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ತಪಾಸಣೆ ನಡೆಸಿ, ಕಾನೂನು ರೀತ್ಯಾ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಈ ಘಟನೆಯ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಆಹಾರ ವ್ಯವಹಾರ ನಿರ್ವಾಹಕರಿಗೆ (Food Business Operators) ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ರವಾನಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಹೊಸ ಆದೇಶವು ಕೇವಲ ಬೀದಿ ಬದಿಯ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ಗಳು, ಕ್ಲೌಡ್ ಕಿಚನ್ಗಳು (Cloud Kitchens), ದೊಡ್ಡ ಅಡುಗೆಮನೆಗಳು, ತ್ವರಿತ ಸೇವಾ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ಗಳು (QSRs), ಆಹಾರ ಮಳಿಗೆಗಳು, ಮೊಬೈಲ್ ಆಹಾರ ಮಾರಾಟಗಾಡರು ಹಾಗೂ ಸಣ್ಣ ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಆಹಾರ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡುವ ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೂ ಇದು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಮುದ್ರಿತ ಕಾಗದಗಳನ್ನು (Printed Papers) ಆಹಾರದ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸುವುದನ್ನು ತಕ್ಷಣದಿಂದಲೇ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವಂತೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ.
ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಯ ಶಾಯಿಯಲ್ಲಿರುವ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಆಘಾತಕಾರಿ ಸತ್ಯ
ನಾವು ಪ್ರತಿದಿನ ಓದುವ ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಲು ಬಳಸುವ ಶಾಯಿಯು (Printing Ink) ಅತ್ಯಂತ ವಿಷಕಾರಿ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಎಫ್ಎಸ್ಎಸ್ಎಐ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಮುದ್ರಣ ಶಾಯಿಯಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು, ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳು (Pigments), ಬೈಂಡರ್ಗಳು ಮತ್ತು ಕೃತಕ ಬಣ್ಣಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಈ ಶಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಸೀಸ (Lead) ಮತ್ತು ಇತರೆ ಭಾರ ಲೋಹಗಳ (Heavy Metals) ಅಂಶವಿರುವುದು ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ.
ಬಿಸಿಬಿಸಿಯಾದ ಮತ್ತು ಎಣ್ಣೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಬೋಂಡಾ, ಬಜ್ಜಿ ಅಥವಾ ಸಮೋಸಾಗಳನ್ನು ಈ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟಾಗ, ಕಾಗದದಲ್ಲಿರುವ ಶಾಯಿಯು ಕರಗಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಶಾಯಿಯು ಅತ್ಯಂತ ಸುಲಭವಾಗಿ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಹಕರು ಆ ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸಿದಾಗ, ಈ ವಿಷಕಾರಿ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಮತ್ತು ಸೀಸದ ಅಂಶವು ನೇರವಾಗಿ ಮನುಷ್ಯನ ದೇಹವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ತಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ರೋಗ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತೋರಿಸದೇ ಇರಬಹುದು, ಆದರೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಇಂತಹ ಆಹಾರ ಸೇವನೆಯಿಂದ ದೇಹದಲ್ಲಿ ವಿಷಕಾರಿ ಅಂಶಗಳು ಸಂಗ್ರಹಗೊಂಡು ಗಂಭೀರ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
ಹರಡುವ ರೋಗಕಾರಕಗಳು ಮತ್ತು ಅನೈರ್ಮಲ್ಯದ ವಾತಾವರಣ
ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಬಳಕೆ ಕೇವಲ ರಾಸಾಯನಿಕ ಮುಕ್ತವಲ್ಲದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಅದರ ನಿರ್ವಹಣೆಯೂ ಅತ್ಯಂತ ಅನೈರ್ಮಲ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಯು ಅಚ್ಚಾಗುವ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸಾಗಣೆ, ವಿತರಣೆ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಹಳೆಯ ಪತ್ರಿಕೆಯಾಗಿ ಮಾರಾಟವಾಗುವವರೆಗೆ ನೂರಾರು ಕೈಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ವಿಪರೀತ ಧೂಳು, ಕೊಳಕು ಮತ್ತು ಕಲುಷಿತ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಒಡ್ಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಹಳೆಯ ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ದಾಸ್ತಾನು ಮಾಡುವ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಇಲಿ, ಹೆಗ್ಗಣಗಳು ಮತ್ತು ಇತರೆ ಕೀಟಗಳ ಓಡಾಟವಿರುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣಿಸದ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಹಾನಿಕಾರಕ ರೋಗಕಾರಕಗಳು (Pathogens), ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳು ಮತ್ತು ವೈರಸ್ಗಳು ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ಕಾಗದಗಳಲ್ಲಿ ಆಹಾರವನ್ನು ಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಆ ರೋಗಕಾರಕಗಳು ಆಹಾರವನ್ನು ಕಲುಷಿತಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳು, ಹೊಟ್ಟೆಯ ಸೋಂಕು ಮತ್ತು ವಾಂತಿ ಭೇದಿಯಂತಹ ತುರ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ತಂದೊಡ್ಡಬಹುದು.
ಕಾನೂನು ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ನಿಷೇಧದ ಜಾರಿ
ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಮಾನದಂಡಗಳ (ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್) ನಿಯಮಗಳು 2018 ರ ಪ್ರಕಾರ (Food Safety and Standards Packaging Regulations 2018), ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು, ಸುತ್ತಲು ಅಥವಾ ಬಡಿಸಲು ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಅಥವಾ ಮರುಬಳಕೆಯ ಕಾಗದಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಈ ನಿಯಮ ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಇದ್ದರೂ, ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಇದರ ಅನುಷ್ಠಾನ ಹಿನ್ನಡೆ ಅನುಭವಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈಗ ಎಫ್ಎಸ್ಎಸ್ಎಐ ಈ ನಿಯಮವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿದೆ.
ಬಹಳಷ್ಟು ಜನರು ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಕರಿದ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಲು (Oil Absorption) ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಆಹಾರವನ್ನು ಇಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ. ಸಮೋಸಾ, ಪಕೋಡಾ, ವಡಾ ಪಾವ್ ಮುಂತಾದ ಎಣ್ಣೆ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ತೆಗೆಯಲು ನಿಯಮಾನುಸಾರ ಅನುಮೋದಿತ ಟಿಶ್ಯೂ ಪೇಪರ್ ಅಥವಾ ಆಹಾರ ದರ್ಜೆಯ ಕಾಗದಗಳನ್ನು (Food Grade Papers) ಮಾತ್ರ ಬಳಸಬೇಕು. ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಆಹಾರವನ್ನು ಮುಚ್ಚಲು ಹಳೆಯ ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಾರದು.
ಗ್ರಾಹಕರ ಜಾಗೃತಿ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ನಡೆಗಳು
ಈ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಕೇವಲ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ತಪಾಸಣೆ ಮಾತ್ರ ಸಾಲುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಜಾಗೃತಿ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಯಾವುದೇ ಹೋಟೆಲ್ ಅಥವಾ ಬೀದಿ ಬದಿಯ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಆಹಾರವನ್ನು ನೀಡುವುದು ಕಂಡುಬಂದರೆ, ಅದನ್ನು ಖರೀದಿಸುವುದನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ನಿರಾಕರಿಸಬೇಕು. ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಬೇಕು. ಗ್ರಾಹಕರ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆಹಾರ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಅನುಮೋದಿತ ಆಹಾರ-ದರ್ಜೆಯ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು (Approved Food-Grade Packaging Materials) ಮಾತ್ರ ಬಳಸಬೇಕು ಎಂದು ನಿಯಂತ್ರಣ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು ಸೂಚಿಸಿದೆ.
ಪ್ರಸ್ತುತ ಎಫ್ಎಸ್ಎಸ್ಎಐ ಸಂಸ್ಥೆಯು ದೇಶದ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳ ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೊಂದಿಗೆ (State Food Safety Officers) ನಿಕಟವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಗಾ ಇಡುವುದು, ಜಂಟಿ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವುದು ಮತ್ತು ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಪರವಾನಗಿ ರದ್ದುಪಡಿಸುವಂತಹ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಲು ವಿಶೇಷ ಅಭಿಯಾನಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆರೋಗ್ಯಕರ ಭಾರತವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನೂ ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಈ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದು ಇಂದಿನ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
