ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಒಂದರ ಮೇಲೊಂದು ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯ ಬಿಸಿ ತಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದು ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆ ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ದರವನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗಷ್ಟೇ ಏರಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಈಗ ಸಾರಿಗೆ ವಲಯದಲ್ಲಿಯೂ ಭಾರಿ ಆಘಾತ ಎದುರಾಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಸಂಚರಿಸುವ ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ ಮಾಲೀಕರು ಪ್ರಯಾಣ ದರವನ್ನು ದಿಢೀರ್ ಆಗಿ ಶೇಕಡಾ ಇಪ್ಪತ್ತರಿಂದ ಮೂವತ್ತರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ನಿನ್ನೆ ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯಿಂದಲೇ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದು ದೂರದ ಊರುಗಳಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ತತ್ತರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳ ಅಂದರೆ ಎಸೆನ್ಶಿಯಲ್ ಕಮೊಡಿಟಿಸ್ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯಿಂದ ಕಂಗಾಲಾಗಿದ್ದ ಜನರಿಗೆ ಈ ಸಾರಿಗೆ ವೆಚ್ಚದ ಏರಿಕೆಯು ಗಾಯದ ಮೇಲೆ ಉಪ್ಪು ಸವರಿದಂತಾಗಿದೆ. ಹಬ್ಬದ ಸೀಸನ್ ಮತ್ತು ವಾರಾಂತ್ಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿರುವ ಈ ಬದಲಾವಣೆಯು ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಜನರ ಮಾಸಿಕ ಬಜೆಟ್ ಅನ್ನು ಅಂದರೆ ಮಂತ್ಲಿ ಬಜೆಟ್ ಏರುಪೇರು ಮಾಡಿದೆ.
ಇಂಧನ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಮತ್ತು ಬಸ್ ಮಾಲೀಕರ ಅನಿವಾರ್ಯ ನಿರ್ಧಾರ
ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ಬೆಲೆಯು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ದರಕ್ಕೆ ಅಂದರೆ ಕ್ರೂಡ್ ಆಯಿಲ್ ಪ್ರೈಸ್ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಖಾಸಗಿ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಹೊರೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ. ಡೀಸೆಲ್ ದರ ಏರಿಕೆಯಾದಾಗ ಬಸ್ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ ಎಂಬ ಕಾರಣ ನೀಡಿ ಮಾಲೀಕರು ದರ ಏರಿಕೆಯ ಹಾದಿ ತುಳಿದಿದ್ದಾರೆ. ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ ಮಾಲೀಕರ ಸಂಘದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ನಟರಾಜ್ ಶರ್ಮ ಅವರು ಈ ಕುರಿತು ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದ್ದು ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರತಿದಿನ ಸಾವಿರಾರು ಲೀಟರ್ ಡೀಸೆಲ್ ಬಳಸುವ ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್ ಮೇಲಿನ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮೊತ್ತವು ದೊಡ್ಡ ನಷ್ಟವನ್ನು ಅಂದರೆ ಫೈನಾನ್ಶಿಯಲ್ ಲಾಸ್ ಉಂಟು ಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಬಸ್ ಟೈರ್ಗಳ ಬೆಲೆ ಇನ್ಶೂರೆನ್ಸ್ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳ ವೇತನವು ಕೂಡ ಕಳೆದ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳಿಂದ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಸಂಕಷ್ಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಂಧನ ದರವೂ ಹೆಚ್ಚಾದಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ದರದಲ್ಲೇ ಬಸ್ ಓಡಿಸುವುದು ನಷ್ಟದ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಮಾಲೀಕರು ವಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಶೇಕಡಾ ಇಪ್ಪತ್ತರಿಂದ ಮೂವತ್ತರಷ್ಟು ಪ್ರಯಾಣ ದರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಳ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಮಂಗಳೂರು ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಬೆಳಗಾವಿ ಅಂತಹ ದೂರದ ನಗರಗಳಿಗೆ ಸಂಚರಿಸುವ ಬಸ್ಗಳಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಲಾಂಗ್ ಡಿಸ್ಟೆನ್ಸ್ ಬಸ್ಸೆಸ್ ಈ ದರ ಏರಿಕೆ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತಿದೆ.
ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಆಕ್ರೋಶ ಮತ್ತು ಮುಂಗಡ ಬುಕಿಂಗ್ ಮೇಲಿನ ಪರಿಣಾಮ
ಹಠಾತ್ ಆಗಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿರುವ ಈ ದರ ಹೆಚ್ಚಳದಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ತೀವ್ರ ಆಕ್ರೋಶ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಾರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ವೀಕೆಂಡ್ ತಮ್ಮ ಗ್ರಾಮಗಳಿಗೆ ಮರಳುವ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಇದು ದೊಡ್ಡ ಹೊರೆಯಾಗಿದೆ. ಅನೇಕ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ತಿಂಗಳ ಮೊದಲೇ ತಮ್ಮ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಯೋಜಿಸಿ ಮುಂಗಡ ಬುಕಿಂಗ್ ಅಂದರೆ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ ಬುಕಿಂಗ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಈಗ ಅಂತಹ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೂ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣ ಪಾವತಿಸುವಂತೆ ಬಸ್ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಿರುವ ದೂರುಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ. ಇದು ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಮತ್ತು ಬಸ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳ ನಡುವೆ ವಾಗ್ವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಸರ್ಕಾರಿ ಬಸ್ಗಳಾದ ಕೆಎಸ್ಆರ್ಟಿಸಿಯಲ್ಲಿ ರಶ್ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಕಾರಣ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ಗಳನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿರುವವರಿಗೆ ಬೇರೆ ದಾರಿಯಿಲ್ಲದಂತಾಗಿದೆ. ಸಾರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಯು ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ ದರಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಅಂದರೆ ರೆಗ್ಯುಲೇಷನ್ ಹೊಂದಿರದ ಕಾರಣ ಮಾಲೀಕರು ತಮಗೆ ಬೇಕಾದಂತೆ ದರ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ. ಹಬ್ಬ ಹರಿದಿನಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ಗಳ ಲೂಟಿಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸರ್ಕಾರವು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಹಿತರಕ್ಷಣಾ ಸಮಿತಿಗಳು ಆಗ್ರಹಿಸಿವೆ.
ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಸಂಕಷ್ಟ
ಈಗಾಗಲೇ ಹಾಲಿನ ದರ ತರಕಾರಿ ಬೆಲೆ ಮತ್ತು ಹೋಟೆಲ್ ತಿಂಡಿಗಳ ದರ ಏರಿಕೆಯಿಂದ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರು ಹೈರಾಣಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಸಾರಿಗೆ ವೆಚ್ಚ ಏರಿಕೆಯಾದಾಗ ಅದು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಅಂದರೆ ಇನ್ ಡೈರೆಕ್ಟ್ ಇಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ ಎಲ್ಲ ಸರಕುಗಳ ಬೆಲೆ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ ದರ ಏರಿಕೆಯು ಕೇವಲ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಸಣ್ಣ ಮಟ್ಟದ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೂ ಹೊರೆಯಾಗಲಿದೆ. ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತರಲು ಖಾಸಗಿ ಸಾರಿಗೆಯನ್ನು ಬಳಸುವವರು ಈಗ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ತೆರಬೇಕಿದೆ. ಇದು ಒಟ್ಟಾರೆ ಜೀವನ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಅಂದರೆ ಕಾಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಲಿವಿಂಗ್ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ.
ವೇತನದಾರರು ಅಂದರೆ ಸ್ಯಾಲರಿಡ್ ಎಂಪ್ಲಾಯಿಸ್ ತಮ್ಮ ಮಾಸಿಕ ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಏರಿಕೆಯಿಲ್ಲದೆ ಇಂತಹ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಖರ್ಚುಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು ಹರಸಾಹಸ ಪಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದು ಕಡೆ ಇಂಧನ ದರ ಏರಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಸರ್ಕಾರ ಜನರನ್ನು ಪೀಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ದರ ಏರಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಅಸಹಾಯಕರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ. ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಸುಗಮವಾಗಿ ನಡೆಯಲು ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಅಗ್ಗವಾಗಿರಬೇಕು ಆದರೆ ಈಗ ಸಾರಿಗೆಯೇ ಐಷಾರಾಮಿ ಅಂದರೆ ಲಕ್ಸುರಿ ಎನ್ನುವಂತಾಗಿದೆ.
ಸರ್ಕಾರದ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿ
ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ ದರ ಏರಿಕೆ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ತಕ್ಷಣವೇ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ವಹಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಒತ್ತಾಯ ಕೇಳಿಬಂದಿದೆ. ಸಾರಿಗೆ ಸಚಿವರು ಈ ಕುರಿತು ಮಾಲೀಕರೊಂದಿಗೆ ಸಭೆ ನಡೆಸಿ ದರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ತರಬೇಕು ಎಂದು ಜನರು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಎಸ್ಆರ್ಟಿಸಿ ಬಸ್ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮೂಲಕ ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ಗಳ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಅಂದರೆ ಮೊನೊಪಲಿ ಮುರಿಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ ಸರ್ಕಾರವೇ ಇಂಧನ ದರದ ಮೇಲೆ ಸೆಸ್ ಹೇರುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಖಾಸಗಿ ಮಾಲೀಕರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ನೈತಿಕ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದೆ ಎಂಬ ಟೀಕೆಗಳೂ ಇವೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ : ದಾವಣಗೆರೆ: ಭದ್ರಾ ನಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ಇಬ್ಬರು ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ನೀರುಪಾಲು
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ : ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ದರದಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆ ಲೀಟರ್ಗೆ ಮೂರು ರೂಪಾಯಿ ಹೆಚ್ಚಳ
ದರ ಏರಿಕೆಯು ಕೇವಲ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಅಂದರೆ ಟೆಂಪರರಿ ಬದಲಾವಣೆಯೇ ಅಥವಾ ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಇದೇ ದರ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆಯೇ ಎನ್ನುವ ಗೊಂದಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಇಂಧನ ದರ ಕಡಿಮೆಯಾದರೂ ಬಸ್ ದರವನ್ನು ಇಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಮಾಲೀಕರಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉತ್ತರ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಸಾರಿಗೆಯ ದರಕ್ಕೆ ಒಂದು ಮಿತಿಯನ್ನು ಅಂದರೆ ಕ್ಯಾಪಿಂಗ್ ನಿಗದಿಪಡಿಸುವುದು ಇಂದಿನ ತುರ್ತು ಅವಶ್ಯಕತೆಯಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳ ನಡುವಿನ ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ ದರ ಏರಿಕೆಯ ಅಂದಾಜು ಕೋಷ್ಟಕ
ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ವಿವಿಧ ನಗರಗಳಿಗೆ ಸಂಚರಿಸುವ ಬಸ್ಗಳ ದರ ಬದಲಾವಣೆಯ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ:
| ಮಾರ್ಗ (Route) | ಹಳೆಯ ದರ (ಅಂದಾಜು) | ಹೊಸ ದರ (ಅಂದಾಜು) | ಏರಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣ |
| ಬೆಂಗಳೂರು ಟು ಮಂಗಳೂರು | 700 ರೂಪಾಯಿ | 850 ರೂಪಾಯಿ | ಶೇ 21 |
| ಬೆಂಗಳೂರು ಟು ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ | 800 ರೂಪಾಯಿ | 980 ರೂಪಾಯಿ | ಶೇ 22 |
| ಬೆಂಗಳೂರು ಟು ಶಿವಮೊಗ್ಗ | 500 ರೂಪಾಯಿ | 620 ರೂಪಾಯಿ | ಶೇ 24 |
| ಬೆಂಗಳೂರು ಟು ಬೆಳಗಾವಿ | 950 ರೂಪಾಯಿ | 1150 ರೂಪಾಯಿ | ಶೇ 21 |
| ಬೆಂಗಳೂರು ಟು ಮೈಸೂರು | 350 ರೂಪಾಯಿ | 430 ರೂಪಾಯಿ | ಶೇ 23 |