ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್: ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ನಡುವಿನ ಸುದೀರ್ಘ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ ಮತ್ತು ಮಿಲಿಟರಿ ಸಂಘರ್ಷವು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಅಮೆರಿಕದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಆಡಳಿತವು ಘೋಷಿಸಿದೆ. ಏಪ್ರಿಲ್ ಮೊದಲ ವಾರದಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿರುವ ಕದನ ವಿರಾಮದ (Ceasefire) ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಮಹತ್ವದ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಘೋಷಣೆಯು ಕೇವಲ ಯುದ್ಧದ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದಲ್ಲದೆ, ಅಮೆರಿಕದ ಆಂತರಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನಬದ್ಧ ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಚರ್ಚೆಗಳಿಗೂ ಹೊಸ ಆಯಾಮ ನೀಡಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಸತ್ತಿನ (US Congress) ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆಯಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಟ್ರಂಪ್ ಆಡಳಿತವು ಈ ತಂತ್ರವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದೆ ಎಂದು ರಾಜಕೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಅಮೆರಿಕದ ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು 1973ರ ವಾರ್ ಪವರ್ಸ್ ರೆಸೊಲ್ಯೂಷನ್ (War Powers Resolution of 1973) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಅಮೆರಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಯಾವುದೇ ಮಿಲಿಟರಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು 60 ದಿನಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಮುಂದುವರಿಸಬೇಕಾದರೆ ಸಂಸತ್ತಿನ ಕಡ್ಡಾಯ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆಯಬೇಕು. ಈ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಯುದ್ಧ ಸದೃಶ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಅಥವಾ ಮಿಲಿಟರಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವು ನಿಗದಿತ ಅವಧಿಯನ್ನು ಮೀರಿದರೆ, ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಶಾಸಕಾಂಗದ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಫೆಬ್ರುವರಿ 28ರಂದು ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಇರಾನ್ ಮೇಲೆ ನಡೆಸಿದ ದಾಳಿಯ ನಂತರ ಸಂಘರ್ಷ ತೀವ್ರಗೊಂಡಿತ್ತು. ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯು 60 ದಿನಗಳ ಗಡುವನ್ನು ತಲುಪುವ ಮೊದಲೇ, ಅಂದರೆ ಶುಕ್ರವಾರದ ಒಳಗಾಗಿ ಟ್ರಂಪ್ ಆಡಳಿತವು ಸಂಸತ್ತಿನ ಮೊರೆ ಹೋಗಬೇಕಿತ್ತು ಅಥವಾ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕಿತ್ತು.
ಒಂದು ವೇಳೆ ಸಂಸತ್ತು ಈ ಮಿಲಿಟರಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡದಿದ್ದರೆ, ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ತಮ್ಮ ಸೇನೆಯನ್ನು ವಾಪಸ್ ಪಡೆಯಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಕಾನೂನಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಗಡುವನ್ನು ಇನ್ನೂ 30 ದಿನಗಳವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಅವಕಾಶವಿದ್ದರೂ, ಟ್ರಂಪ್ ಆಡಳಿತವು ಕದನ ವಿರಾಮವನ್ನೇ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿ ಬಳಸಿ ಯುದ್ಧ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿದೆ ಎಂಬ ವಾದವನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದೆ. ಏಪ್ರಿಲ್ 7ರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಸಕ್ರಿಯ ದಾಳಿಗಳು ನಡೆದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಂಶವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಈಗ ಸಂಸತ್ತಿನ ಅನುಮೋದನೆಯ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ನಿಲುವನ್ನು ವೈಟ್ ಹೌಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಳೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ವರ್ಷದ ಫೆಬ್ರುವರಿ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಭೌಗೋಳಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹದಗೆಟ್ಟಿತ್ತು. ಫೆಬ್ರುವರಿ 28ರಂದು ಇಸ್ರೇಲ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದ ವಾಯುಪಡೆಗಳು ಇರಾನ್ನ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ನೆಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಡೆಸಿದ ಜಂಟಿ ದಾಳಿಯು ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿತ್ತು. ಈ ದಾಳಿಯ ನಂತರ ಇರಾನ್ ಕೂಡ ಪ್ರತಿದಾಳಿಯ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿತ್ತು. ಜಾಗತಿಕ ತೈಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ಈ ಯುದ್ಧದ ಕರಿನೆರಳು ವ್ಯಾಪಿಸಿತ್ತು. ಸುಮಾರು ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ನಡೆದ ಸರಣಿ ಸಂಘರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮುದಾಯದ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಮಣಿದು ಏಪ್ರಿಲ್ 7ರಂದು ಎರಡು ವಾರಗಳ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕದನ ವಿರಾಮವನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾಣಹಾನಿ ಅಥವಾ ನೇರ ದಾಳಿಗಳು ವರದಿಯಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅಮೆರಿಕದ ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಆದರೆ, ಈ ಕದನ ವಿರಾಮವು ಕೇವಲ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದೆಯೇ ಹೊರತು ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯನ್ನಲ್ಲ. ಇರಾನ್ ಈಗಲೂ ಹೊರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ (Strait of Hormuz) ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಪೂರ್ಣ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದೆ. ಜಾಗತಿಕ ತೈಲ ಸಾಗಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಮಾರ್ಗವಾಗಿರುವ ಈ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಇರಾನ್ನ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವು ಅಮೆರಿಕದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಸವಾಲಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಅಮೆರಿಕದ ನೌಕಾಪಡೆಯು ಇರಾನ್ನ ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರುಗಳಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಮಿಲಿಟರಿ ದಿಗ್ಬಂಧನವನ್ನು (Blockade) ಹೇರಿದೆ. ಈ ಭೌಗೋಳಿಕ ಮೇಲಾಟವು ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದರೂ, ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ‘ಸಕ್ರಿಯ ಯುದ್ಧ’ ನಡೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಟ್ರಂಪ್ ಸರ್ಕಾರದ ವಾದವಾಗಿದೆ.
ಅಮೆರಿಕದ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರುವ ರಾಜಕೀಯ ಸಮೀಕರಣಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆಯುವುದು ಟ್ರಂಪ್ ಅವರಿಗೆ ಸವಾಲಿನ ಕೆಲಸವಾಗಿತ್ತು. ಶಾಸಕರು ಯುದ್ಧದ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎತ್ತುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇತ್ತು. ಇದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯು ಕದನ ವಿರಾಮವನ್ನೇ ಒಂದು “ಶಾಶ್ವತ ಸ್ಥಿತಿ” ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ. ಅಮೆರಿಕದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಏಪ್ರಿಲ್ ಮೊದಲ ವಾರದಿಂದ ಯಾವುದೇ ಸಕ್ರಿಯ ಮಿಲಿಟರಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ನಡೆಯದ ಕಾರಣ, 60 ದಿನಗಳ ನಿಯಮವು ಇಲ್ಲಿ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಮೂಲಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ತಮ್ಮ ವಿಶೇಷಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸಂಸತ್ತಿನ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವಿಲ್ಲದೆ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಇರಾನ್ ಬಂದರುಗಳ ಮೇಲಿನ ದಿಗ್ಬಂಧನವು ಯುದ್ಧದ ಭಾಗವಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಅದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಯ ಹಿತದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಕ್ರಮ ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಕ್ರಮವು ಇರಾನ್ನ ಆರ್ಥಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಇರಾನ್ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ನೌಕಾಬಲವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ತಲೆನೋವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ. ಈ ಸಂಕೀರ್ಣ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ನಡುವೆಯೂ ಸಂಘರ್ಷ ಅಂತ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಘೋಷಣೆಯು ಅಮೆರಿಕದ ಜನರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಭಾವನೆ ಮೂಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಸ್ಥಿರತೆಯ ಮೇಲೆ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲಿದೆ. ಕದನ ವಿರಾಮವು ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟಾವಧಿಗೆ ಮುಂದುವರಿದರೂ, ಎರಡೂ ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳು ಸುಧಾರಿಸುವ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ಸಂಸತ್ತಿನ ಗಡುವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಟ್ರಂಪ್ ಅನುಸರಿಸಿದ ಈ ಹಾದಿಯು ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟಕ್ಕೂ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳು ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಅಧಿಕಾರ ದುರುಪಯೋಗ ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿವೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ನಡುವಿನ ಯುದ್ಧವು ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಕದನ ವಿರಾಮದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮೌನವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿನ ಈ “ಶೀತಲ ಸಮರ” ಯಾವ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಭುಗಿಲೇಳಬಹುದು ಎಂಬ ಆತಂಕ ಜಾಗತಿಕ ನಾಯಕರಲ್ಲಿ ಮನೆಮಾಡಿದೆ. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಟ್ರಂಪ್ ಆಡಳಿತವು ಸಂಸತ್ತಿನ ನಿಯಮಗಳ ಸಂಕೋಲೆಯಿಂದ ಪಾರಾಗಲು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದು, ಮುಂದಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಇರಾನ್ನೊಂದಿಗಿನ ಆರ್ಥಿಕ ದಿಗ್ಬಂಧನವನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಕುತೂಹಲಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.
