ಜಗತ್ತಿನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಹನ್ನೆರಡನೇ ಶತಮಾನವು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಕಾಲಘಟ್ಟವಾಗಿದೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಮಹಾನ್ ಮಾನವತಾವಾದಿ, ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವಗುರು ಬಸವಣ್ಣನವರು ಸಮಾಜದ ಅಂಕುಡೊಂಕುಗಳನ್ನು ತಿದ್ದಿ ಸಮಾನತೆಯ ಬೀಜ ಬಿತ್ತಿದರು. ಪ್ರತಿವರ್ಷ ವೈಶಾಖ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದ ತೃತೀಯ ತಿಥಿಯಂದು ಅಂದರೆ ಅಕ್ಷಯ ತೃತೀಯದ ದಿನದಂದು ನಾವು ಬಸವ ಜಯಂತಿಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಆಚರಿಸುತ್ತೇವೆ. 2026 ರ ಈ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಬಸವಣ್ಣನವರ ತತ್ವಗಳು ಮತ್ತು ಆದರ್ಶಗಳು ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ದಾರಿದೀಪವಾಗಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಬಸವಣ್ಣನವರ ಜನನ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಹಾದಿ
ಬಸವಣ್ಣನವರು ಇಂದಿನ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾದರಸ ಮತ್ತು ಮಾದಲಾಂಬಿಕೆಯ ಪುತ್ರನಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರೂ ಅವರು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಮಡಿ ಮೈಲಿಗೆ ಮತ್ತು ಜಾತಿ ಪದ್ಧತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ದನಿಯೆತ್ತಿದರು. ಉಪನಯನ ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ ಕೂಡಲಸಂಗಮಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ಅಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನಾರ್ಜನೆ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ಕಲ್ಯಾಣದ ಬಿಜ್ಜಳ ರಾಜನ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರೂ ಅವರ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿ ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಣೆಯಾಗಿತ್ತು.
ಬಸವಣ್ಣನವರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಅನುಭವ ಮಂಟಪವು ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಸಂಸತ್ತು (Parliament) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಜಾತಿ, ಧರ್ಮ, ಲಿಂಗ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ತಮ್ಮ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿತ್ತು. ಕಾಯಕವೇ ಕೈಲಾಸ ಎಂಬ ಮಂತ್ರದ ಮೂಲಕ ದುಡಿಮೆಯೇ ದೈವ ಎಂದು ಸಾರಿದವರು ಇವರು.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ ; ಕಡಿಮೆ ಬಜೆಟ್ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಲಾಭ: ಈ ಆರು ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮಗಳ ಮೂಲಕ ನೀವೂ ಸ್ವಂತ ಉದ್ಯಮದ ಮಾಲೀಕರಾಗಬಹುದು
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಸವ ಜಯಂತಿ ಆಚರಣೆಯ ಇತಿಹಾಸ
ಬಸವಣ್ಣನವರ ಜಯಂತಿಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲು ಶುರುಮಾಡಿದ ಕೀರ್ತಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಗಾಂಧಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಹರ್ಡೇಕರ ಮಂಜಪ್ಪನವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. 1913 ರಲ್ಲಿ ಸಮಾಜದ ಸಂಘಟನೆಗಾಗಿ ಬಸವ ಜಯಂತಿ ಆಚರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದಾಗ ಅವರ ಮುಂದೆ ಜನ್ಮ ದಿನಾಂಕದ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಾಹಿತಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ಮುರುಘಾಮಠದ ಪೂಜ್ಯ ಶ್ರೀ ಮೃತ್ಯುಂಜಯ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಅಕ್ಷಯ ತದಿಗೆಯಂದೇ ಬಸವ ಜಯಂತಿ ಆಚರಿಸಲು ತೀರ್ಮಾನಿಸಲಾಯಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೆ ಅದೇ ದಿನದಂದು ನಾವು ಬಸವಣ್ಣನವರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ.
ಬಸವಣ್ಣನವರ ಪ್ರಮುಖ ತತ್ವಗಳು ಮತ್ತು ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಬಸವಣ್ಣನವರು ಸರಳ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ವಚನಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅಧ್ಯಾತ್ಮವನ್ನು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಮನೆ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ತಲುಪಿಸಿದರು. ಅವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಚನಗಳಲ್ಲಿ ‘ದಯವೇ ಧರ್ಮದ ಮೂಲವಯ್ಯ’ ಎಂಬ ಸಾಲು ಮನುಕುಲದ ಸಾರವನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ.
-
ಸಮಾನತೆ: ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮೇಲು-ಕೀಳು ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಇರಬಾರದು ಎಂದು ಅವರು ನಂಬಿದ್ದರು.
-
ಕಾಯಕ: ಮನುಷ್ಯನು ಸೋಮಾರಿಯಾಗದೆ ದುಡಿದು ತಿನ್ನಬೇಕು ಮತ್ತು ಆ ದುಡಿಮೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು (ದಾಸೋಹ).
-
ಲಿಂಗ ಸಮಾನತೆ: ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರಷ್ಟೇ ಸಮಾನ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು.
2026 ರ ಬಸವ ಜಯಂತಿಯ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ದಿನಾಂಕ
ಬಸವ ಜಯಂತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ವೈಶಾಖ ಮಾಸದ ಅಕ್ಷಯ ತೃತೀಯದಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 2026 ರಲ್ಲಿ ಬಸವಣ್ಣನವರ ಜನ್ಮದಿನವನ್ನು ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಕಾಯಕ ತತ್ವದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿನ ಜಾತಿ ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಲು ಹನ್ನೆರಡನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅವರು ನಡೆಸಿದ ಹೋರಾಟವು ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದೆ. ದಯೆಯೇ ಧರ್ಮದ ಮೂಲ ಎಂಬುದು ಅವರ ಬೋಧನೆಯ ಸಾರಾಂಶವಾಗಿದೆ.
ಬಸವ ಜಯಂತಿಯ ಆಚರಣಾ ವಿಧಾನಗಳು
ಈ ದಿನದಂದು ಕರ್ನಾಟಕದಾದ್ಯಂತ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
-
ವಚನ ಗಾಯನ: ಬಸವಣ್ಣನವರ ವಚನಗಳನ್ನು ಹಾಡುವ ಮೂಲಕ ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಚಿಂತನೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
-
ಮೆರವಣಿಗೆ: ಬಸವಣ್ಣನವರ ಭಾವಚಿತ್ರವನ್ನು ಹೊತ್ತ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ತಬ್ಧಚಿತ್ರಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
-
ಸಮಾಜ ಸೇವೆ: ಬಸವಣ್ಣನವರ ‘ದಾಸೋಹ’ ತತ್ವದಂತೆ ಬಡವರಿಗೆ ಅನ್ನದಾನ ಮತ್ತು ವಸ್ತ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
-
ಉಪನ್ಯಾಸಗಳು: ವಿಶ್ವಗುರು ಬಸವಣ್ಣನವರ ಬದುಕಿನ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ವಿದ್ವತ್ ಗೋಷ್ಠಿಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ ; ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು? ಹೇಗೆ ತಡೆಗಟ್ಟುವುದು?
FAQ – ಬಸವ ಜಯಂತಿ ಕುರಿತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
1. ಬಸವ ಜಯಂತಿಯನ್ನು ಯಾವ ದಿನಾಂಕದಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ?
ಬಸವ ಜಯಂತಿಯನ್ನು ಹಿಂದೂ ಪಂಚಾಂಗದ ಪ್ರಕಾರ ವೈಶಾಖ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದ ತೃತೀಯ ಅಕ್ಷಯ ತೃತೀಯದಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
2. ಬಸವಣ್ಣನವರ ಅಂಕಿತನಾಮ ಯಾವುದು?
ಬಸವಣ್ಣನವರ ವಚನಗಳ ಅಂಕಿತನಾಮ ಕೂಡಲಸಂಗಮದೇವ.
3. ಅನುಭವ ಮಂಟಪ ಎಂದರೇನು?
ಅನುಭವ ಮಂಟಪವು ಬಸವಣ್ಣನವರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಮುಕ್ತ ಚರ್ಚೆಗೆ ಅವಕಾಶವಿತ್ತು.
4. ಕಾಯಕವೇ ಕೈಲಾಸ ಎಂಬ ತತ್ವದ ಅರ್ಥವೇನು?
ಯಾವುದೇ ಕೆಲಸವಿದ್ದರೂ ಅದನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಆ ಕೆಲಸದ ಮೂಲಕವೇ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಾಣುವುದು ಇದರ ಅರ್ಥವಾಗಿದೆ.
