ಮಗುವಿನ ಜನನ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರದಲ್ಲಿ ತಂದೆಯ ಹೆಸರು ಅಳಿಸಿದರೂ ಹಕ್ಕುಗಳು ಚ್ಯುತಿಯಾಗಲ್ಲ: ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತೀರ್ಪು!

ಬೆಂಗಳೂರು: ಆಧುನಿಕ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಪೋಷಕತ್ವದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ತಂದೆ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಸಮಾನ ಸ್ಥಾನಮಾನವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುವ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪೊಂದನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿದೆ. ಅಪ್ರಾಪ್ತ ಮಗುವಿನ ಜನನ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರದಿಂದ ತಂದೆಯ ಹೆಸರನ್ನು ಅಳಿಸಿ, ತಾಯಿಯ ಕುಟುಂಬದ ಹೆಸರನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದರಿಂದ ಮಗುವಿನ ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.

ಏನಿದು ಪ್ರಕರಣ?
ಅರ್ಜಿದಾರ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು ನೇಪಾಳ ಮೂಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಲಿವ್-ಇನ್ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದರು. 2017ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಮಗು ಜನಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಮಗು ಜನಿಸಿದ ನಂತರ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮಹಿಳೆ ಮತ್ತು ಮಗುವಿನಿಂದ ದೂರವಾಗಿದ್ದಲ್ಲದೆ, ಮಗುವಿನ ಪಾಲನೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ವಹಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಮಗುವಿನ ಜನನ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರದಲ್ಲಿದ್ದ ತಂದೆಯ ಉಪನಾಮವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿ, ತನ್ನ (ತಾಯಿಯ) ಕುಟುಂಬದ ಹೆಸರನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಮಹಿಳೆ ಬಿಬಿಎಂಪಿಯ ಜನನ ಮತ್ತು ಮರಣ ನೋಂದಣಿ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಇದನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದರು. ಇದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಮಹಿಳೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿದ್ದರು.

ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿದ ಪ್ರಮುಖ ಆದೇಶಗಳು
ಈ ಅರ್ಜಿಯ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸೂರಜ್ ಗೋವಿಂದರಾಜ್ ಅವರಿದ್ದ ಏಕಸದಸ್ಯ ಪೀಠವು ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಕ್ರಮವನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ:

ತಂದೆಯ ಉಪನಾಮ ಕಡ್ಡಾಯವಲ್ಲ: ಮಗುವಿಗೆ ತಂದೆಯ ಉಪನಾಮವೇ ಇರಬೇಕೆಂಬ ನಿಯಮವಿಲ್ಲ. ತಾಯಿ ಏಕೈಕ ಪೋಷಕಿಯಾಗಿದ್ದರೆ (Single Parent/Natural Guardian), ಮಗುವಿಗೆ ತಾಯಿಯ ವಂಶಾವಳಿಯ ಗುರುತು ನೀಡುವುದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಅಡ್ಡಿಯಿಲ್ಲ.

ಸಮಾನತೆಯ ಸಂಕೇತ: ಮಕ್ಕಳ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ ತಾಯಿಯ ಗುರುತನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದು ಪುರುಷರ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಇದು ಸ್ತ್ರೀ-ಪುರುಷ ಸಮಾನತೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ತಂದೆಯ ಹೆಸರಿಡದಿದ್ದರೆ ಅದು ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗಬಹುದೇ ಹೊರತು, ಸಂವಿಧಾನದ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಲ್ಲ.

ಕಾನೂನು ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಧಕ್ಕೆಯಿಲ್ಲ: ಜನನ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಬದಲಾದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ, ಜೈವಿಕ ತಂದೆಯಿಂದ ಮಗುವಿಗೆ ಸಿಗಬೇಕಾದ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕು, ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಅಥವಾ ನಿರ್ವಹಣಾ ಹಕ್ಕುಗಳು (Maintenance Rights) ರದ್ದಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕಾನೂನಿನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮಗು ಆ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಬಹುದು.

ತಿದ್ದುಪಡಿ ಅಧಿಕಾರ: “ಹೆಸರು ಬದಲಿಸಲು ನಮಗೆ ಅಧಿಕಾರವಿಲ್ಲ” ಎಂಬ ನೋಂದಣಿ ಇಲಾಖೆಯ ವಾದವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. 1969ರ ಜನನ ಮತ್ತು ಮರಣ ನೋಂದಣಿ ಕಾಯಿದೆಯಡಿ, ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್‌ಗೆ ಕೇವಲ ಲಿಪಿಯ ದೋಷಗಳಲ್ಲದೆ, ವಿಷಯ ವಸ್ತುವನ್ನೂ (Substantive errors) ಸರಿಪಡಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವಿದೆ ಎಂದು ಪೀಠ ಹೇಳಿದೆ.
ತಾಯಿಯ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಸಂದ ಜಯ

ಈ ತೀರ್ಪು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಿರುವ (Single Mothers) ಮತ್ತು ಲಿವ್-ಇನ್ ಸಂಬಂಧದ ಪೋಷಕರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸಮಾಧಾನ ತಂದಿದೆ. ಮಗುವಿನ ಭವಿಷ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಗುರುತಿನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಜನನ ಮತ್ತು ಮರಣಗಳ ಮುಖ್ಯ ನೋಂದಣಾಧಿಕಾರಿಗೆ ಈ ಕೂಡಲೇ ತಾಯಿಯ ಮನವಿಯನ್ನು ಪುರಸ್ಕರಿಸಿ, ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡುವಂತೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶಿಸಿದೆ.