ಭಾರತದ ಪ್ರತಿ ಮನೆಯ ಅಡುಗೆ ಕೋಣೆಯ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿರುವ ಎಲ್ಪಿಜಿ (LPG) ಗ್ಯಾಸ್ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಬಳಕೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೇ ಜಾಗೃತರಾಗಿದ್ದರೂ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಮ್ಮ ಅರಿವಿಲ್ಲದೆಯೇ ನಾವು ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನ ನೀಡುತ್ತಿರುತ್ತೇವೆ. ಗ್ಯಾಸ್ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಡೆಲಿವರಿ ಪಡೆಯುವಾಗ ಬಹುತೇಕ ಗ್ರಾಹಕರು ಅದರ ಸೀಲ್ ಅಖಂಡವಾಗಿದೆಯೇ ಅಥವಾ ಸಿಲಿಂಡರ್ ತೂಕ ಸರಿಯಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಮಾತ್ರ ಗಮನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಆ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆಯೇ ಅಥವಾ ಅದು ತಪಾಸಣಾ ಗಡುವು ಮೀರಿದ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಆಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಇರುವ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಕೇತದ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಇರುವುದು ಅತೀ ಮುಖ್ಯ. ಸಿಲಿಂಡರ್ ಮೇಲೆ ಮುದ್ರಿಸಲಾಗಿರುವ ಆ ಕೋಡ್ ನಿಮ್ಮ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅತೀ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ.
ಗ್ಯಾಸ್ ಸಿಲಿಂಡರ್ಗೆ ಎಕ್ಸ್ಪೈರಿ ಡೇಟ್ ಇರುತ್ತದೆಯೇ?
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗ್ರಾಹಕರಲ್ಲಿ ಗ್ಯಾಸ್ ಸಿಲಿಂಡರ್ಗೆ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳಂತೆ ಎಕ್ಸ್ಪೈರಿ ಡೇಟ್ (ಗಡುವು ಮುಗಿಯುವ ದಿನಾಂಕ) ಇರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆ ಇದೆ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಎಲ್ಪಿಜಿ ಸಿಲಿಂಡರ್ಗಳಿಗೆ ನಿಗದಿತ ದಿನಾಂಕದ ಎಕ್ಸ್ಪೈರಿ ಡೇಟ್ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಪ್ರತಿ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಅನ್ನು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅವಧಿಗೊಮ್ಮೆ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸುರಕ್ಷತಾ ತಪಾಸಣೆಗೆ (Statutory Testing) ಒಳಪಡಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಸಿಲಿಂಡರ್ನ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಕಬ್ಬಿಣದ ಪಟ್ಟಿಗಳ ಮೇಲೆ ‘B-21’, ‘D-28’ ನಂತಹ ಅಕ್ಷರ ಮತ್ತು ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಮಿಶ್ರಿತ ಕೋಡ್ ಅನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಿಲಿಂಡರ್ನ ತಪಾಸಣೆಯ ಅಂತಿಮ ಗಡುವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕೋಡ್ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಪ್ರತಿ ಕುಟುಂಬದ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ.
ರಹಸ್ಯ ಕೋಡ್ ಅನ್ನು ಓದುವ ಸರಳ ವಿಧಾನ
ಸಿಲಿಂಡರ್ ಮೇಲೆ ನಮೂದಿಸಲಾಗಿರುವ ಕೋಡ್ಗಳಲ್ಲಿನ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅಕ್ಷರಗಳು ವರ್ಷದ ನಾಲ್ಕು ತ್ರೈಮಾಸಿಕಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು:
A: ಜನವರಿ, ಫೆಬ್ರವರಿ, ಮಾರ್ಚ್ (ಮೊದಲ ತ್ರೈಮಾಸಿಕ)
B: ಏಪ್ರಿಲ್, ಮೇ, ಜೂನ್ (ಎರಡನೇ ತ್ರೈಮಾಸಿಕ)
C: ಜುಲೈ, ಆಗಸ್ಟ್, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ (ಮೂರನೇ ತ್ರೈಮಾಸಿಕ)
D: ಅಕ್ಟೋಬರ್, ನವೆಂಬರ್, ಡಿಸೆಂಬರ್ (ನಾಲ್ಕನೇ ತ್ರೈಮಾಸಿಕ)
ಅಕ್ಷರದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾದ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಆ ವರ್ಷವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸಿಲಿಂಡರ್ ಮೇಲೆ ‘D-28’ ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದರೆ, ಆ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಅನ್ನು 2028ನೇ ಇಸವಿಯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ನಿಂದ ಡಿಸೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳ ಒಳಗಾಗಿ ಸುರಕ್ಷತಾ ತಪಾಸಣೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಬೇಕು ಎಂದರ್ಥ. ಅಂದರೆ, ಆ ಅವಧಿಯ ನಂತರ ಆ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಸುರಕ್ಷತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಬಹುದು. ಈ ಕೋಡ್ ಅನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಪ್ರತಿ ಡೆಲಿವರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೂ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಬೇಕು.
ಹಳೆಯ ಕೋಡ್ ಇರುವ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಏಕೆ?
ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ತಪಾಸಣೆಯಲ್ಲಿ ತೇರ್ಗಡೆಯಾದ (Pass) ಸಿಲಿಂಡರ್ಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮರುಬಳಕೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಪಾಸಣೆಯ ವೇಳೆ ಸಿಲಿಂಡರ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಅನಿಲ ಸೋರಿಕೆ ತಡೆಯುವ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಲೋಹದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಲಿಂಡರ್ ವಿಫಲವಾದರೆ (Fail), ಅಂತಹ ಸಿಲಿಂಡರ್ಗಳನ್ನು ಸ್ಕ್ರ್ಯಾಪ್ ಮಾಡಿ ನಾಶಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹಳೆಯ ಸ್ಟಾಕ್ ಅಥವಾ ತಪಾಸಣಾ ಗಡುವು ಮೀರಿದ ಸಿಲಿಂಡರ್ಗಳು ಮರುಬಳಕೆಗೆ ಬರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿರುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಹಳೆಯ ಕೋಡ್ ಇರುವ ಸಿಲಿಂಡರ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಅನಿಲ ಸೋರಿಕೆ ಅಥವಾ ಸ್ಫೋಟದ ಸಂಭವ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಗ್ರಾಹಕರೊಬ್ಬರು ತಮಗೆ ಬಂದ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಮೇಲೆ ‘B-21’ ಕೋಡ್ ಇರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ಅರ್ಥ ಆ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಅನ್ನು 2021ರ ಜೂನ್ ಒಳಗೆ ತಪಾಸಣೆ ಮಾಡಬೇಕಿತ್ತು. ಅಂದರೆ, ಈಗ ನಾವು 2026ರಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೂ ಕೂಡ ಆ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಅನ್ನು ತಪಾಸಣೆ ಮಾಡದೆ ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಗ್ರಾಹಕರು ತಕ್ಷಣವೇ ಜಾಗೃತರಾಗಿ ಅದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ‘D-28’ ಕೋಡ್ ಇರುವ ಸುರಕ್ಷಿತ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಅನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಜಾಗೃತಿಯನ್ನು ವಹಿಸುವುದು ಇಂದಿನ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯ.
ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಯ ಸಲಹೆಗಳು
ಮುಂದಿನ ಬಾರಿ ನೀವು ಎಲ್ಪಿಜಿ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಡೆಲಿವರಿ ಪಡೆಯುವಾಗ, ಕೇವಲ ಸೀಲ್ ಅಥವಾ ತೂಕವನ್ನಷ್ಟೇ ಗಮನಿಸದೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ:
-
ಕೋಡ್ ಪರಿಶೀಲನೆ: ಸಿಲಿಂಡರ್ನ ಪಟ್ಟಿಯ ಮೇಲೆ ಇರುವ ಕೋಡ್ ಅನ್ನು ಗಮನಿಸಿ. ಪ್ರಸ್ತುತ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವರ್ಷದ ಸಂಖ್ಯೆ ಇದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಡಿ.
-
ಸೀಲ್ ಪರೀಕ್ಷೆ: ಡೆಲಿವರಿ ಬರುವ ಸಿಲಿಂಡರ್ನ ಸೀಲ್ ಒಡೆದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
-
ಲೀಕೇಜ್ ವಾಸನೆ: ಗ್ಯಾಸ್ ಲೀಕ್ ಆಗುತ್ತಿರುವ ಯಾವುದೇ ವಾಸನೆ ಇದ್ದರೆ, ಸಿಲಿಂಡರ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೆ ತರಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಬೇಡಿ.
-
ತೂಕದ ಅಳತೆ: ತೂಕದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಂಡುಬಂದರೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಡೆಲಿವರಿ ಹುಡುಗನಿಗೆ ದೂರು ನೀಡಿ ಮತ್ತು ತೂಕ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಿ.
-
ಸಹಾಯವಾಣಿ: ಸಿಲಿಂಡರ್ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಿಮಗೆ ಬಲವಾದ ಅನುಮಾನ ಬಂದರೆ, ತಕ್ಷಣ ನಿಮ್ಮ ಗ್ಯಾಸ್ ಏಜೆನ್ಸಿಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಿ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಿ.
ನಿಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಸುರಕ್ಷತೆ ನಿಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿದೆ. ಗ್ಯಾಸ್ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಎಂಬುದು ಅಡುಗೆ ಕೋಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನವಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದರ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ದೊಡ್ಡ ಅನಾಹುತಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡಬಹುದು. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಗ್ರಾಹಕನೂ ಜಾಗೃತನಾಗಿರಬೇಕು. ಕೇವಲ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಗ್ಯಾಸ್ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳಿಗೂ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರಬೇಕಿದೆ. ಸರಿಯಾದ ಸುರಕ್ಷತಾ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದು ಗ್ರಾಹಕನ ಹಕ್ಕು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೂ ಹೌದು.
ಈ ಮಾಹಿತಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ವರದಿಯಲ್ಲ, ಇದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನೂ ತಿಳಿದಿರಬೇಕಾದ ಸುರಕ್ಷತಾ ಮಂತ್ರವಾಗಿದೆ. ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮಹಿಳೆಯರು, ವಯಸ್ಸಾದವರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಈ ಕೋಡ್ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸಿಕೊಡಿ. ಜಾಗೃತಿಯೇ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ. ಸಿಲಿಂಡರ್ ತಪಾಸಣಾ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ತಪ್ಪದೇ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಸುರಕ್ಷಿತ ಅಡುಗೆ ಮನೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ. ಯಾವುದೇ ಸಂದೇಹವಿದ್ದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಸಮೀಪದ ಗ್ಯಾಸ್ ಏಜೆನ್ಸಿಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ಹಿಂಜರಿಯಬೇಡಿ. ಸುರಕ್ಷತೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಬೇಡ ಎಂಬುದನ್ನು ನೆನಪಿಡಿ.
