ಸಿಲಿಕಾನ್ ಸಿಟಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸರ್ಕಾರ ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಎಲಿವೇಟೆಡ್ ಕಾರಿಡಾರ್ ಯೋಜನೆಗಳು ಇದೀಗ ಆಸ್ತಿ ಮಾಲೀಕರಲ್ಲಿ ಆತಂಕವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿವೆ. ನಗರದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು 13,262 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಬೃಹತ್ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಈ ಯೋಜನೆಯ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸರ್ಕಾರವು ಆಸ್ತಿ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಕುರಿತು ಚಿಂತನೆ ನಡೆಸಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರು ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಇನ್ಫ್ರಾಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (B-SMILE) ವತಿಯಿಂದ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾದ ವಿಸ್ತೃತ ಯೋಜನಾ ವರದಿಯು (DPR), ಆಸ್ತಿ ತೆರಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ವಿಶೇಷ ಸೆಸ್ ವಿಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ಹಣಕಾಸನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದೆ.
ಯೋಜನೆಯ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಟೋಲ್ ಮುಕ್ತ ಕಾರಿಡಾರ್
ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆ ಶಮನಕ್ಕಾಗಿ ಒಟ್ಟು 126 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದದ 11 ಎಲಿವೇಟೆಡ್ ಕಾರಿಡಾರ್ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 9 ಫ್ಲೈಓವರ್ಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಈ ಕಾರಿಡಾರ್ಗಳು ನಗರದ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಫ್ಲೈಓವರ್ಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಟೋಲ್ ಸಂಗ್ರಹ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ತೆರೆಯುವುದು ಅಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಎಂಬುದು ವರದಿಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿದೆ. ಟೋಲ್ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಕಿರಿಕಿರಿಯಾಗುವುದಲ್ಲದೆ, ನಿರ್ವಹಣಾ ವೆಚ್ಚವೇ ಆದಾಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಈ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಇಪಿಸಿ (EPC – Engineering, Procurement, and Construction) ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವೇ ನಿರ್ಮಿಸಲಿದ್ದು, ವಾಹನ ಸವಾರರಿಗೆ ಈ ಮಾರ್ಗಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಟೋಲ್ ಮುಕ್ತವಾಗಿರಲಿವೆ.
ವ್ಯಾಲ್ಯೂ ಕ್ಯಾಪ್ಚರ್ ಫೈನಾನ್ಸಿಂಗ್ ತತ್ವ
ಟೋಲ್ ಸಂಗ್ರಹ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಈ ಬೃಹತ್ ಯೋಜನೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಹಣವನ್ನು ಹೊಂದಿಸುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ‘ವ್ಯಾಲ್ಯೂ ಕ್ಯಾಪ್ಚರ್ ಫೈನಾನ್ಸಿಂಗ್ (Value Capture Financing)’ ಎಂಬ ತತ್ವವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಎಲಿವೇಟೆಡ್ ಕಾರಿಡಾರ್ಗಳು ಹಾದುಹೋಗುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕನೆಕ್ಟಿವಿಟಿ ಸುಧಾರಣೆಯಾಗಿ, ಆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ಮನೆ, ಜಮೀನು ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಳಿಗೆಗಳ ಮೌಲ್ಯವು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮೌಲ್ಯದ ಲಾಭವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಆಸ್ತಿ ಮಾಲೀಕರು, ಯೋಜನೆಯ ನಿರ್ಮಾಣ ವೆಚ್ಚದ ಒಂದು ಪಾಲನ್ನು ಭರಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಈ ತತ್ವದ ಸಾರಾಂಶವಾಗಿದೆ. ಕಾರಿಡಾರ್ನ ಪ್ರಭಾವಿತ ವಲಯದಲ್ಲಿ (Influence Zone) ಬರುವ ಎಲ್ಲ ಆಸ್ತಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸೆಸ್ ವಿಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸರ್ಕಾರವು ಸ್ಥಿರವಾದ ಆದಾಯವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂದು ವರದಿಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಆಸ್ತಿ ಮಾಲೀಕರ ಜೇಬಿಗೆ ಕತ್ತರಿ ಬೀಳುವುದು ಹೇಗೆ
ಸದ್ಯ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಆಸ್ತಿ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಈ ವಿಶೇಷ ಸೆಸ್ ಅಥವಾ ಲೇವಿ (Levy) ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಲಿದೆ. ಆಸ್ತಿ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಪಾವತಿಸುವಾಗ ಮಾಲೀಕರು ಈ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಕಟ್ಟಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಸ್ತಾಪವು ಜಾರಿಯಾದರೆ, ಆಸ್ತಿ ಮಾಲೀಕರು ತಮ್ಮ ಆಸ್ತಿಯ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಮನೆ ಮಾಲೀಕರು ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲೆ ಈ ತೆರಿಗೆಯ ಹೊರೆ ಬೀಳಲಿದ್ದು, ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆದಾಯ ಹರಿದುಬರಲಿದೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಕೇವಲ ನಿರ್ಮಾಣ ವೆಚ್ಚವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಕಾರಿಡಾರ್ನ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
ನಾಗರಿಕರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಸವಾಲುಗಳು
ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಿಂದ ಮಿಶ್ರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತಿದೆ. ನಗರದ ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಜನರು ಸ್ವಾಗತಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಈಗಾಗಲೇ ನಗರದಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿ ತೆರಿಗೆ ಮತ್ತು ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದ ವೆಚ್ಚಗಳು ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಮತ್ತೊಂದು ತೆರಿಗೆಯ ಹೊರೆ ಅನಿವಾರ್ಯವೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಅನೇಕರು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಎಲಿವೇಟೆಡ್ ಕಾರಿಡಾರ್ ಬರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೌಲ್ಯ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದು ಸತ್ಯವಾದರೂ, ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಜನರಿಗೆ ಸಂಚಾರದ ದಟ್ಟಣೆ ಮತ್ತು ಶಬ್ದ ಮಾಲಿನ್ಯದಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಥಳೀಯರ ವಾದ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಆಸ್ತಿ ತೆರಿಗೆಯ ಏರಿಕೆಯು ನ್ಯಾಯಯುತವೇ ಅಥವಾ ಅತಿಯಾದ ಹೊರೆಯೇ ಎಂಬ ಚರ್ಚೆಗಳು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನಿವಾಸಿಗಳ ಕ್ಷೇಮಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಘಗಳಲ್ಲಿ ಜೋರಾಗಿವೆ.
ಸರ್ಕಾರದ ಮುಂದಿರುವ ಹಾದಿ
ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯು ಇನ್ನೂ ಕೇವಲ ವರದಿಯ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ. ಸರ್ಕಾರವು ಈ ವರದಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ, ಆಸ್ತಿ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಹೊರೆಯಾಗದಂತೆ ಹೇಗೆ ಸಮತೋಲನ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಿದೆ. 13,262 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಭರಿಸಲು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಆರ್ಥಿಕ ಮೂಲಗಳ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದು ನಿಜ. ಆದರೆ, ತೆರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಳದ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮುನ್ನ ಸರ್ಕಾರವು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಆಲಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ತೆರಿಗೆ ಏರಿಕೆಯನ್ನು ಒಮ್ಮೆಗೆ ಜಾರಿಗೆ ತರುವ ಬದಲು, ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಅಥವಾ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಲಯಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ.
ಎಲಿವೇಟೆಡ್ ಕಾರಿಡಾರ್ ಯೋಜನೆಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡರೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸಂಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಏರಲಿದೆ. ಇದು ನಗರದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಮತ್ತು ಐಟಿ ವಲಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಲಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಬೆಲೆಯನ್ನು ನಾಗರಿಕರು ಹೇಗೆ ತೆರುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಖಾಸಗಿ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ (PPP) ಅಥವಾ ಇತರೆ ಸಾಲದ ಮಾದರಿಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಆಸ್ತಿ ತೆರಿಗೆಯನ್ನೇ ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವುದು ಒಂದು ಹೊಸ ಪ್ರಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಪುಷ್ಟಿ ನೀಡಲು ಸರ್ಕಾರವು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಗಟ್ಟಿ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನೇ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಆಸ್ತಿ ತೆರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಳವು ಒಂದು ಅನಿವಾರ್ಯ ಮೌಲ್ಯದ ಕಲ್ಪನೆಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ. ಕನೆಕ್ಟಿವಿಟಿ ಸುಧಾರಣೆಯಿಂದ ಆಸ್ತಿ ಮೌಲ್ಯ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದು ವಾಸ್ತವ. ಆದರೆ, ಆಸ್ತಿ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಈ ಹೊಸ ತೆರಿಗೆಯು ಹೊರೆಯಾಗದಂತೆ ಹಾಗೂ ಅದರ ಲಾಭವು ಯೋಜನೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ ಅವರಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಿಗುವಂತೆ ಸರ್ಕಾರ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಇನ್ಫ್ರಾಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ರೂಪಿಸಿರುವ ಈ ವರದಿಯ ಮೇಲಿನ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಶೀಘ್ರವೇ ಪ್ರಕಟಿಸಲಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಗಳು ಸಾಕಾರವಾದರೆ ಬೆಂಗಳೂರು ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆಯ ನರಕದಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ಪಡೆಯಲಿದೆ ಎಂಬುದು ಮಾತ್ರ ಸುಳ್ಳಲ್ಲ.
ಈ ತೆರಿಗೆ ಏರಿಕೆಯ ಪ್ರಸ್ತಾಪವು ಆಸ್ತಿ ಮಾಲೀಕರ ಪಾಲಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಮನೆ ಮತ್ತು ಜಮೀನುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವರು ಈ ಹೊಸ ನಿಯಮದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅವಶ್ಯಕ. ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ನಗರದ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಪ್ರಜೆಯೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಆಡಳಿತದ ವಾದ. ಆದರೆ ಆ ಕೊಡುಗೆಯು ಜನರ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಬಾಧಿಸದಂತೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಮುಖ್ಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಸದ್ಯದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಆಸ್ತಿ ಮಾಲೀಕರು ಸರ್ಕಾರದ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕಾರಿಡಾರ್ ಯೋಜನೆಗಳ ಕಾಮಗಾರಿಗಳು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಆರಂಭವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದ್ದು, ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಗರದ ಚಿತ್ರಣ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗಲಿದೆ.
