ನವದೆಹಲಿ : ಸಂಪರ್ಕ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಂಚೆ ಇಲಾಖೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಮತ್ತು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಇಂಡಿಯಾ ಪೋಸ್ಟ್ ಪೇಮೆಂಟ್ಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (IPPB) ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಹಿಳೆಯರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಬಲೀಕರಣಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಸ್ವಸಹಾಯ ಗುಂಪು (SHG) ಉಳಿತಾಯ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಮಹಿಳಾ ನೇತೃತ್ವದ ಸ್ವಸಹಾಯ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ತರುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಸೇವೆಯು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಸೇರ್ಪಡೆಗೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮವನ್ನು ನೀಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಈ ಹೊಸ ಉಪಕ್ರಮದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿದ ಇಂಡಿಯಾ ಪೋಸ್ಟ್ ಪೇಮೆಂಟ್ಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ನ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾಧಿಕಾರಿಯಾದ ಆರ್ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನ್ ಅವರು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಭಾರತೀಯರಿಗೂ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಸರಳ ಮತ್ತು ಸುಲಭವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ಮಹಿಳೆಯರ ನೇತೃತ್ವದ ಸ್ವಸಹಾಯ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಈ ಖಾತೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಶಯವಾಗಿದೆ. ಮನೆ ಬಾಗಿಲಿನ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಮಾದರಿ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಸ್ವಸಹಾಯ ಗುಂಪುಗಳು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಸಹಕಾರ ನೀಡಲಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ವಿವರಿಸಿದರು.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಸಹಾಯ ಗುಂಪುಗಳು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜೀವನೋಪಾಯ ಮಿಷನ್ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಂದರೆ ನಬಾರ್ಡ್ನ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಅಂಚೆ ಇಲಾಖೆಯ ವಿಶಾಲ ಜಾಲ ಮತ್ತು ತನ್ನದೇ ಆದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಐಪಿಪಿಬಿ ಈ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದೆ. ಪೋಸ್ಟ್ಮ್ಯಾನ್ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಡಾಕ್ ಸೇವಕರ ನೆರವಿನಿಂದ ಮನೆ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ತಲುಪಿಸುವ ಈ ಪ್ರಯತ್ನವು ಆರ್ಥಿಕ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಿದೆ.
ಈ ಸ್ವಸಹಾಯ ಗುಂಪು ಉಳಿತಾಯ ಖಾತೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸುಲಭ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಕೈಗೆಟುಕುವ ದರದಲ್ಲಿ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಇದನ್ನು ಶೂನ್ಯ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ಖಾತೆಯಾಗಿ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಯಾವುದೇ ನಿರ್ವಹಣಾ ಶುಲ್ಕಗಳಿಲ್ಲದೆ ಈ ಖಾತೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು. ಡಿಜಿಟಲ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸಿ ಸರಳವಾಗಿ ಖಾತೆಯನ್ನು ತೆರೆಯಬಹುದಾಗಿದ್ದು ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿಗಳು ಮತ್ತು ಪೋಸ್ಟ್ಮೆನ್ ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಮೀಣ ಡಾಕ್ ಸೇವಕರ ವಿಶಾಲ ಜಾಲದ ಮೂಲಕ ಈ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.
ಈ ಉಳಿತಾಯ ಖಾತೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳೆಂದರೆ ಕನಿಷ್ಠ ಆರಂಭಿಕ ಠೇವಣಿ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು. ಖಾತೆಯನ್ನು ತೆರೆಯಲು ಅಥವಾ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಯಾವುದೇ ಕನಿಷ್ಠ ಹಣದ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಮಾಸಿಕ ಸರಾಸರಿ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ಇರಿಸಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವೂ ಇಲ್ಲ. ಗರಿಷ್ಠ 2,00,000 ರೂಪಾಯಿಗಳ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ಮಿತಿಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಉಳಿತಾಯ ದರಗಳ ಪ್ರಕಾರ ತ್ರೈಮಾಸಿಕ ಬಡ್ಡಿ ಪಾವತಿಗಳನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಗದು ಠೇವಣಿ ಮತ್ತು ಹಣ ಹಿಂಪಡೆಯುವಿಕೆಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶುಲ್ಕಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ತಿಂಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಭೌತಿಕ ಖಾತೆ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಉಚಿತವಾಗಿ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಖಾತೆ ಮುಚ್ಚಲು ಯಾವುದೇ ಶುಲ್ಕಗಳಿಲ್ಲ. ಕ್ಯೂಆರ್ ಕಾರ್ಡ್ ವಿತರಣೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಶುಲ್ಕಗಳಿಲ್ಲ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು ಈ ಖಾತೆಯನ್ನು ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ಜನರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿಸಿವೆ.
ಇಂಡಿಯಾ ಪೋಸ್ಟ್ ಪೇಮೆಂಟ್ಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ 2018ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1 ರಂದು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸುಲಭವಾಗಿ ತಲುಪಬಹುದಾದ, ಕೈಗೆಟುಕುವ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವುದು ಇದರ ದೂರದೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದೆ. ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಂದ ವಂಚಿತರಾದವರಿಗೆ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಪ್ರಮುಖ ಆದ್ಯತೆಯಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು 1,65,000 ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿಗಳು, ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯೇ 1,40,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ಸುಮಾರು 3,00,000ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಅಂಚೆ ನೌಕರರ ಬಲದೊಂದಿಗೆ ಐಪಿಪಿಬಿ ಕೊನೆಯ ಮೈಲಿವರೆಗೂ ಸೇವೆ ತಲುಪಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಮಾದರಿಯು ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಸ್ತಂಭಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದೆ. ಸಿಬಿಎಸ್-ಸಂಯೋಜಿತ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ ಮತ್ತು ಬಯೋಮೆಟ್ರಿಕ್ ಸಾಧನಗಳ ಮೂಲಕ ಗ್ರಾಹಕರ ಮನೆ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಸರಳ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ತಲುಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕಾಗದರಹಿತ, ನಗದುರಹಿತ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದೆ. ಮಿತವ್ಯಯದ ನಾವೀನ್ಯತೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಭಾರತದ 5.57 ಲಕ್ಷ ಹಳ್ಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಸುಮಾರು 13 ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ 13 ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಗರ್ಭಿತ ಇಂಟರ್ಫೇಸ್ಗಳ ಮೂಲಕ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಕಡಿಮೆ ನಗದು ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕನಸನ್ನು ನನಸಾಗಿಸುವುದು ಐಪಿಪಿಬಿಯ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ನಾಗರಿಕನೂ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಸಬಲನಾದಾಗ ಮಾತ್ರ ದೇಶವು ಪ್ರಗತಿಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಲು ಸಾಧ್ಯ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಗ್ರಾಹಕ ಮುಖ್ಯ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಹಿವಾಟು ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಠೇವಣಿ ಮೌಲ್ಯಯುತವಾಗಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಹೊಸ ಸ್ವಸಹಾಯ ಗುಂಪು ಉಳಿತಾಯ ಖಾತೆಯು ಆರ್ಥಿಕ ಸೇರ್ಪಡೆಯ ಕಡೆಗಿನ ಮತ್ತೊಂದು ಬಲವಾದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ [email protected] ಇ-ಮೇಲ್ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್ www.ippbonline.bank.in ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕಿಸಬಹುದು.
