ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಬಲ್ಲ ಮಹತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ, ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ನಡುವಿನ ನೇರ ಮಾತುಕತೆಗಳು ಯಾವುದೇ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಫಲಿತಾಂಶವಿಲ್ಲದೆ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿವೆ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್ನಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಈ ಸುದೀರ್ಘ ಸಂಧಾನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯದ ಕಂದಕವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ.
ಸಂಧಾನದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಹೈ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಚರ್ಚೆ
ವಿಶ್ವದ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದ್ದ ಈ ಮಾತುಕತೆಯು ಸತತ 21 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಸುದೀರ್ಘವಾಗಿ ನಡೆಯಿತು. ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್ನ ಬಿಗಿ ಭದ್ರತೆಯ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಈ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ದೇಶಗಳ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಅಮೆರಿಕದ ಪರವಾಗಿ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ ಜೆಡಿ ವ್ಯಾನ್ಸ್ ನೇತೃತ್ವದ ತಂಡವು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರೆ, ಇರಾನ್ ತನ್ನ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ತಂಡವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿತ್ತು.
ಈ ಮಾತುಕತೆಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವು ಇರಾನ್ನ ಪರಮಾಣು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು (Nuclear Program) ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಆ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಇರಾನ್ ತನ್ನ ನಿಲುವನ್ನು ಬದಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ನಿಯೋಗವು ನಿರಾಶೆಯಿಂದ ಹಿಂದಿರುಗಿದೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ : Viral : 3 ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ವರನ ಕೈಹಿಡಿದ 5 ಅಡಿ ಯುವತಿ
ಜೆಡಿ ವ್ಯಾನ್ಸ್ ನೀಡಿದ ಅಧಿಕೃತ ಹೇಳಿಕೆ
ಮಾತುಕತೆ ವಿಫಲವಾದ ನಂತರ ಸುದ್ದಿಗಾರರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದ ಅಮೆರಿಕದ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ ಜೆಡಿ ವ್ಯಾನ್ಸ್, ಪ್ರಸ್ತುತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಗಾಂಭೀರ್ಯವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು. ಅವರ ಮಾತುಗಳ ಸಾರಾಂಶ ಹೀಗಿದೆ:
ನಾವು ಸತತ 21 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಸುದೀರ್ಘವಾಗಿ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸಿದೆವು. ಇರಾನ್ಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಎನ್ನಬಹುದಾದ ಹಲವು ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು (Offers) ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಬರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಕಹಿ ಸತ್ಯ. ಇರಾನ್ ನಮ್ಮ ಶರತ್ತುಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಲು ಸಿದ್ಧರಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ನಮ್ಮ ನಿಯೋಗ ಈಗ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ಗೆ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಿದೆ.
ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರಮುಖ ಬೇಡಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ನಿಲುವು
ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ನೇತೃತ್ವದ ಸರ್ಕಾರವು ಇರಾನ್ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ನಿಲುವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಮಾತುಕತೆಯಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಶರತ್ತುಗಳನ್ನು ಇರಿಸಿತ್ತು:
- ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ನಿರ್ಬಂಧ: ಇರಾನ್ ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು (Nuclear Weapons) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಬಾರದು.
- ತಾಂತ್ರಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ ಸ್ಥಗಿತ: ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಪೂರಕವಾಗುವಂತಹ ಯಾವುದೇ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಶೋಧನೆ ಅಥವಾ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಇರಾನ್ ಕೈಬಿಡಬೇಕು.
ಆದರೆ, ಇರಾನ್ ಈ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವದ ಮೇಲಿನ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದೆ. ತನ್ನ ನಾಗರಿಕ ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿಯ (Civilian Nuclear Power) ಹಕ್ಕನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಲು ಇರಾನ್ ತಯಾರಿಲ್ಲದಿರುವುದು ಈ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ಮತ್ತು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಪಾತ್ರ
ಈ ಮಾತುಕತೆ ವಿಫಲವಾದರೂ ಸಹ, ಸಂಧಾನಕಾರನಾಗಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅಮೆರಿಕ ಮುಕ್ತಕಂಠದಿಂದ ಶ್ಲಾಘಿಸಿದೆ. ಜೆಡಿ ವ್ಯಾನ್ಸ್ ಅವರು ಮಾತನಾಡಿ, ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್ ಸರ್ಕಾರವು ಅತ್ಯಂತ ವೃತ್ತಿಪರವಾಗಿ ಈ ಸಭೆಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತ್ತು ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ಮಾತುಕತೆ ಹಳಿ ತಪ್ಪಲು ಇರಾನ್ನ ಪಟ್ಟು ಹಿಡಿಯುವ ಸ್ವಭಾವವೇ ಹೊರತು, ಆತಿಥೇಯ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಲೋಪವಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಅಮೆರಿಕದ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿದೆ.
ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭದ್ರತೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ
ಈ ಮಾತುಕತೆಯ ವೈಫಲ್ಯವು ಕೇವಲ ಎರಡು ದೇಶಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಇದು ಜಾಗತಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೂ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಲಿದೆ:
ತೈಲ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ: ಇರಾನ್ ಮೇಲಿನ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು (Economic Sanctions) ಮುಂದುವರಿಯುವ ಸೂಚನೆ ಸಿಕ್ಕಿರುವುದರಿಂದ, ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆಯಾಗುವ ಆತಂಕವಿದೆ.
ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ: ಲೆಬನಾನ್ ಮತ್ತು ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ (Strait of Hormuz) ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಿಗುವಿನ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಲಿದೆ.
ಇಸ್ರೇಲ್ ನಿಲುವು: ಅಮೆರಿಕದ ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ಇಸ್ರೇಲ್ನಂತಹ ಮಿತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ತೃಪ್ತಿ ನೀಡಬಹುದಾದರೂ, ಯುದ್ಧದ ಭೀತಿಯನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿರಿಸಲಿದೆ.
ಅನೇಕ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುವಂತೆ, ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ನಡುವಿನ ವಿಶ್ವಾಸದ ಕೊರತೆ (Trust Deficit) ಈ ವೈಫಲ್ಯಕ್ಕೆ ಅಡಿಪಾಯವಾಗಿದೆ. ಇರಾನ್ ತನ್ನ ರಕ್ಷಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಲು ಅಮೆರಿಕ ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರೆ, ಅಮೆರಿಕವು ಇರಾನ್ನ ಪರಮಾಣು ಹಸಿವು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದೆ. ಈ ಎರಡೂ ತುದಿಗಳ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಅಸಾಧ್ಯದಂತಾಗಿದೆ.
ಮಾತುಕತೆ ನಡೆದಿದ್ದು ಎಲ್ಲಿ: ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ರಾಜಧಾನಿ ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್ನಲ್ಲಿ.
ಸಮಯದ ಅವಧಿ: ಸುಮಾರು 21 ಗಂಟೆಗಳ ನಿರಂತರ ಚರ್ಚೆ.
ವಿಫಲತೆಗೆ ಕಾರಣ: ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಭರವಸೆ ನೀಡಲು ಇರಾನ್ ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದು.
ಮುಂದಿನ ಹಂತ: ಅಮೆರಿಕವು ಇರಾನ್ ಮೇಲೆ ಕಠಿಣ ಆರ್ಥಿಕ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಮೇಲಾಟಗಳ ನಡುವೆ ಸಾಧಾರಣ ಜನರು ಯಾವಾಗಲೂ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ. ಸಂಧಾನಗಳು ವಿಫಲವಾದಾಗ ಅದರ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದು ಅಮಾಯಕ ಪ್ರಜೆಗಳ ಮೇಲೆ ಎಂಬುದು ಕಟು ಸತ್ಯ. ಆಹಾರದ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಅಥವಾ ಭದ್ರತೆಯ ಆತಂಕವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ಬಾಧಿಸುತ್ತದೆ. ಆದಷ್ಟು ಬೇಗ ಎರಡೂ ದೇಶಗಳು ಮನುಕುಲದ ಹಿತದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಒಂದು ಸೌಹಾರ್ದಯುತ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬರಲಿ ಎಂಬುದು ಎಲ್ಲರ ಆಶಯವಾಗಿದೆ.