ಟೆಹರಾನ್: ಜಾಗತಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಇರಾನ್ ಮತ್ತೊಂದು ಸಂಚಲನ ಮೂಡಿಸಿದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ತೈಲ ಸಾಗಾಣಿಕಾ ಮಾರ್ಗವಾದ ‘ಹೊರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ’ಯನ್ನು (Strait of Hormuz) ತನ್ನ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಪಡೆದಿರುವ ಇರಾನ್, ಈಗ ಮತ್ತೊಂದು ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಜಲಮಾರ್ಗವಾದ ‘ಬಬ್-ಎಲ್-ಮಂಡೇಬ್’ (Bab-el-Mandeb) ಅನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದೆ. ಇದು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ತೈಲ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯ ಆತಂಕಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಇರಾನ್ ಸಂಸತ್ತಿನ ಸ್ಪೀಕರ್ ನೀಡಿದ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಏನು?
ಇರಾನ್ ಸಂಸತ್ತಿನ ಸ್ಪೀಕರ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಬಘೇರ್ ಖಾಲಿಬಾಫ್ ಅವರು ಈ ಸ್ಫೋಟಕ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. “ಬಬ್-ಎಲ್-ಮಂಡೇಬ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುವ ಸರಕು ಸಾಗಣೆಗೆ ತಡೆಯೊಡ್ಡಲಾಗುವುದು” ಎಂದು ಅವರು ಗುಡುಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಜಲಸಂಧಿಯ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ಜಾಗತಿಕ ತೈಲ, ಎಲ್ಎನ್ಜಿ (LNG), ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಎಷ್ಟು? ಮತ್ತು ಯಾವ ದೇಶಗಳ ಕಂಪನಿಗಳು ಈ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿವೆ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಇರಾನ್ ಹದ್ದಿನ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು?
ಫೆಬ್ರವರಿ 28 ರಂದು ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ಪಡೆಗಳು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಇರಾನ್ ಮೇಲೆ ನಡೆಸಿದ ದಾಳಿಗೆ ಪ್ರತೀಕಾರವಾಗಿ ಇರಾನ್ ಈ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಂಡಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಇರಾನ್ ಮೊದಲು ಹೊರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯನ್ನು ಬಂದ್ ಮಾಡಿ ಹಡಗುಗಳ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ನಿರ್ಬಂಧ ಹೇರಿತ್ತು. ಅಮೆರಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಅವರು ಹೊರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಪದೇ ಪದೇ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಇರಾನ್ ಮಾತ್ರ ಈಗ ಎರಡನೇ ಜಲಸಂಧಿಯನ್ನೂ ಬಂದ್ ಮಾಡುವ ಮಾತಾಡುತ್ತಿದೆ.
ಬಬ್-ಎಲ್-ಮಂಡೇಬ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಮಹತ್ವ
ಈ ಜಲಸಂಧಿಯು ಕೇವಲ 32 ಕಿ.ಮೀ ಅಗಲವಿದ್ದು, ಕೆಂಪು ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಏಡನ್ ಕೊಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಒಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಯೆಮನ್ ದೇಶವಿದೆ. ಯೆಮನ್ನಲ್ಲಿರುವ ಇರಾನ್ ಬೆಂಬಲಿತ ‘ಹೂಥಿ’ (Houthi) ಬಂಡುಕೋರರು ಈಗಾಗಲೇ ಈ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗುವ ಹಡಗುಗಳ ಮೇಲೆ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಮತ್ತು ಡ್ರೋನ್ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇಸ್ರೇಲ್ ಜೊತೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವ ಹಡಗುಗಳೇ ಇವರ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.
ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ
ಹೊರ್ಮುಜ್ ಮತ್ತು ಬಬ್-ಎಲ್-ಮಂಡೇಬ್ ಎರಡೂ ಜಲಸಂಧಿಗಳು ಬಂದ್ ಆದಲ್ಲಿ, ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿ (Supply Chain) ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹದಗೆಡಲಿದೆ. ಇದರಿಂದ:
-
ತೈಲ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲದ ಬೆಲೆ ಗಗನಕ್ಕೇರಲಿದೆ.
-
ಭಾರತ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ದೇಶಗಳಿಗೆ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯಗಳ ರಫ್ತು ಮತ್ತು ಆಮದು ಕಷ್ಟವಾಗಲಿದೆ.
-
ಹಡಗುಗಳ ಪ್ರಯಾಣದ ದೂರ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದರಿಂದ ಸಾರಿಗೆ ವೆಚ್ಚ ದುಪ್ಪಟ್ಟಾಗಲಿದೆ.
FAQs (ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು)
1. ಬಬ್-ಎಲ್-ಮಂಡೇಬ್ ಜಲಸಂಧಿ ಎಲ್ಲಿದೆ?
ಇದು ಕೆಂಪು ಸಮುದ್ರ ಮತ್ತು ಏಡನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಜಲಮಾರ್ಗವಾಗಿದ್ದು, ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಯುರೋಪ್ ನಡುವಿನ ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಒಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಯೆಮನ್ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಜಿಬೌಟಿ ದೇಶಗಳಿವೆ.
2. ಇರಾನ್ ಈ ಜಲಸಂಧಿಗಳನ್ನು ಬಂದ್ ಮಾಡಿದರೆ ಭಾರತದ ಮೇಲೆ ಏನು ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ?
ಭಾರತಕ್ಕೆ ಆಮದಾಗುವ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಮತ್ತು ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಬಹುದು. ಅಲ್ಲದೆ, ಯುರೋಪ್ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಭಾರತದಿಂದ ರಫ್ತಾಗುವ ಸರಕುಗಳ ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊರೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ.
