ಜಬಲ್ಪುರ: ಭಾರತೀಯ ಕಾನೂನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ದ್ವಿಪತ್ನಿತ್ವ ಅಥವಾ ಎರಡನೇ ಮದುವೆಯ ಕುರಿತು ಸುದೀರ್ಘ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಈ ನಡುವೆ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಹೈಕೋರ್ಟ್ (Madhya Pradesh High Court) ಮುಸ್ಲಿಂ ಪರ್ಸನಲ್ ಲಾ ಅನ್ವಯ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಮೊದಲ ಪತ್ನಿ ಜೀವಂತವಾಗಿದ್ದರೂ ಮುಸ್ಲಿಂ ಪುರುಷನು ಎರಡನೇ ವಿವಾಹವಾಗುವುದು ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆಯ (IPC) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಏನು?
ಈ ಪ್ರಕರಣವು ದಂಪತಿಗಳ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಲಹದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿತ್ತು. ದೂರುದಾರೆ ಮಹಿಳೆಯು ತನಗೆ ವಿವಾಹವಾಗಿ 20 ವರ್ಷಗಳಾಗಿದ್ದು, ತನಗೆ ಮಕ್ಕಳಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣ ನೀಡಿ ಪತಿ ದೈಹಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಕಿರುಕುಳ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲದೆ, ಪತಿಯು ಎರಡನೇ ಮದುವೆಯಾಗಲು ತಯಾರಿ ನಡೆಸಿದ್ದು, ತನಗೆ ವಿಚ್ಛೇದನ ನೀಡುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ದೂರಿನಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಪತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ವಿವಿಧ ಸೆಕ್ಷನ್ಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಾಗಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಕೋರಿ ಪತಿಯು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿದ್ದರು.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ : ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಭೂಕಂಪನದ ಆತಂಕ : ತಿಕೋಟಾ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಲಘು ಕಂಪನ ವರದಿ
ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿದ ತೀರ್ಪಿನ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು:
ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಬಿ.ಪಿ. ಶರ್ಮಾ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದ ಪೀಠವು ಈ ಅರ್ಜಿಯ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿ ಕೆಳಗಿನ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ:
1. ಸೆಕ್ಷನ್ 494 ರಿಂದ ವಿನಾಯಿತಿ: ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆಯ (IPC) ಸೆಕ್ಷನ್ 494 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಪತ್ನಿ ಇರುವಾಗ ಎರಡನೇ ಮದುವೆಯಾಗುವುದು ‘ದ್ವಿಪತ್ನಿತ್ವ’ (Bigamy) ಎಂಬ ಗಂಭೀರ ಅಪರಾಧವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಮುಸ್ಲಿಂ ಪರ್ಸನಲ್ ಲಾ (Muslim Personal Law) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಪುರುಷರಿಗೆ ಈ ನಿಯಮ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.
2. ನಾಲ್ಕು ಮದುವೆಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ: ಮುಸ್ಲಿಂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಒಬ್ಬ ಮುಸ್ಲಿಂ ಪುರುಷನು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ 4 ಪತ್ನಿಯರನ್ನು ಹೊಂದುವ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಈ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಪರ್ಸನಲ್ ಲಾ ಇರುವುದರಿಂದ, ಎರಡನೇ ಮದುವೆಯಾಗುವುದು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಅಪರಾಧದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪೀಠವು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪತಿಯ ಮೇಲಿದ್ದ ಸೆಕ್ಷನ್ 494 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಆರೋಪವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ : ಶೂನ್ಯದಿಂದ ವಿಶ್ವದವರೆಗೆ ಅಕ್ಕನ ಹೆಸರಿದ್ದರೂ ಸ್ವಂತ ಬಲದಿಂದ ಕನಸಿನ ಮನೆ ಕಟ್ಟಿದ ನಟ ಶರಣ್
3. ಇತರ ಶಿಕ್ಷೆಗಳಿಂದ ವಿನಾಯಿತಿ ಇಲ್ಲ: ಎರಡನೇ ಮದುವೆಗೆ ಕಾನೂನಿನ ರಕ್ಷಣೆ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದರೂ, ಪತಿಯು ಇತರ ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ಪಡೆದಿಲ್ಲ. ಪತ್ನಿಯ ಮೇಲೆ ಹಲ್ಲೆ ನಡೆಸಿದ ಆರೋಪ (ಸೆಕ್ಷನ್ 323), ಕ್ರೌರ್ಯ ಮತ್ತು ಕಿರುಕುಳ ನೀಡಿದ ಆರೋಪ (ಸೆಕ್ಷನ್ 498-A) ಹಾಗೂ ಜೀವ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕಿದ ಆರೋಪಗಳ (ಸೆಕ್ಷನ್ 506) ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳು ಲಭ್ಯವಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಳ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆ ಮುಂದುವರಿಯಲಿದೆ ಎಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
FAQs – ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳಲಾಗುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು:
1. ಐಪಿಸಿ ಸೆಕ್ಷನ್ 494 (IPC Section 494) ಎಂದರೇನು?
ಉತ್ತರ: ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 494 ರ ಪ್ರಕಾರ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತನ್ನ ಪತಿ ಅಥವಾ ಪತ್ನಿ ಜೀವಂತವಾಗಿದ್ದಾಗ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆಯದೆ ಎರಡನೇ ಮದುವೆಯಾದರೆ ಅದನ್ನು ‘ದ್ವಿಪತ್ನಿತ್ವ’ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು 7 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಬಹುದಾದ ಅಪರಾಧವಾಗಿದೆ.
2. ಮುಸ್ಲಿಂ ಪುರುಷರಿಗೆ ಈ ಕಾನೂನಿನಿಂದ ವಿನಾಯಿತಿ ಇದೆಯೇ?
ಉತ್ತರ: ಹೌದು, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದವರಿಗೆ ‘ಮುಸ್ಲಿಂ ಪರ್ಸನಲ್ ಲಾ’ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪ್ರಕಾರ ಒಬ್ಬ ಪುರುಷನು ನಾಲ್ಕು ಮದುವೆಗಳಾಗಲು ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಸೆಕ್ಷನ್ 494 ಅವರಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಇತ್ತೀಚಿನ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದೆ.
