ಬೆಂಗಳೂರು : ಪರಿಸರ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದರ ಭಾಗವಾಗಿ ಮದುವೆ ಸಮಾರಂಭಗಳು, ಹೋಟೆಲ್ಗಳು ಮತ್ತು ಟೀ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಪೇಪರ್ ಕಪ್ಗಳ (Paper Cups) ಬಳಕೆ ವಿಪರೀತವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇವು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಎಂದು ನಾವು ನಂಬಿದ್ದೇವೆ. ಆದರೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ಪೇಪರ್ ಕಪ್ಗಳು ಕೇವಲ ಕಾಗದದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇವುಗಳ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇರುವ ತೆಳುವಾದ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಪದರವು ನಮ್ಮ ದೇಹಕ್ಕೆ ನೂರಾರು ರೋಗಗಳನ್ನು
ಪೇಪರ್ ಕಪ್ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಮೈಕ್ರೋಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಭೀತಿ
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪೇಪರ್ ಕಪ್ ಎಂದರೆ ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾಗದದಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂಬ ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆ ಜನರಲ್ಲಿ ಇದೆ. ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ, ಕಾಗದವು ನೀರನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ಗುಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕಾಗದದ ಕಪ್ನಲ್ಲಿ ದ್ರವ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಹಾಕಿದಾಗ ಅದು ಸೋರಿ ಹೋಗಬಾರದು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಕಪ್ನ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪಾಲಿಥಿಲೀನ್ (Polyethylene) ಎಂಬ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ನ ಅತಿ ತೆಳುವಾದ ಲೇಪನವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪದರವು ಕಪ್ ಅನ್ನು ಜಲನಿರೋಧಕವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ನಾವು ಅತಿಯಾದ ಬಿಸಿಯಿರುವ ಚಹಾ ಅಥವಾ ಕಾಫಿಯನ್ನು ಈ ಕಪ್ಗಳಿಗೆ ಸುರಿದಾಗ, ಆ ಶಾಖಕ್ಕೆ ಒಳಭಾಗದ ಪಾಲಿಥಿಲೀನ್ ಪದರವು ಕರಗಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣದ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮೈಕ್ರೋಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ (Microplastics) ಕಣಗಳು ಪಾನೀಯದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಯುತ್ತವೆ. ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, 100 ಮಿಲಿ ಬಿಸಿ ದ್ರವವನ್ನು ಪೇಪರ್ ಕಪ್ನಲ್ಲಿ 15 ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಇಟ್ಟರೆ, ಸುಮಾರು 25,000 ಮೈಕ್ರೋಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕಣಗಳು ಆ ಪಾನೀಯಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತವೆ.
ಪ್ರಮುಖ ಮಾಹಿತಿ: ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ (IIT) ಖರಗ್ಪುರದ ಸಂಶೋಧಕರು ನಡೆಸಿದ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ, ಪೇಪರ್ ಕಪ್ಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಸಿ ಪಾನೀಯ ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ಮೈಕ್ರೋಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಹಾನಿಕಾರಕ ಅಯಾನುಗಳು ಮತ್ತು ಪಲ್ಲಟಗೊಳ್ಳುವ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ನಮ್ಮ ಜೀರ್ಣಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತವೆ.
ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲಾಗುವ 5 ಪ್ರಮುಖ ಪರಿಣಾಮಗಳು
- ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಮಿಶ್ರಣ ಮತ್ತು ವಿಷಕಾರಿ ಅಂಶಗಳು
ಪೇಪರ್ ಕಪ್ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಲೈನಿಂಗ್ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಅಂಟುಗಳು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಿಸಿ ಪಾನೀಯದ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಇವು ಬಿಸ್ಫೆನಾಲ್ ಎ (Bisphenol A – BPA) ನಂತಹ ಅಪಾಯಕಾರಿ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಇದು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ದೇಹದ ಆಂತರಿಕ ಅಂಗಗಳ ಮೇಲೆ ಕೆಟ್ಟ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. - ಹಾರ್ಮೋನ್ ಅಸಮತೋಲನ (Hormonal Imbalance)
ಕಪ್ಗಳಲ್ಲಿರುವ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ನಮ್ಮ ದೇಹದ ಅಂತಃಸ್ರಾವಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು (Endocrine System) ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಇವು ಹಾರ್ಮೋನುಗಳ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವುದರಿಂದ ಅಥವಾ ತಡೆಯುವುದರಿಂದ ಥೈರಾಯ್ಡ್ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ಫಲವತ್ತತೆಯ ಕೊರತೆ (Infertility) ಮತ್ತು ಮಕ್ಕರಲ್ಲಿ ಅಕಾಲಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. - ಶಾಯಿ ಮತ್ತು ಬಣ್ಣಗಳ ಅಪಾಯ
ಅನೇಕ ಪೇಪರ್ ಕಪ್ಗಳ ಮೇಲೆ ಆಕರ್ಷಕ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸುವ ಶಾಯಿಯಲ್ಲಿ (Ink) ಸೀಸ (Lead) ಮತ್ತು ಕ್ರೋಮಿಯಂನಂತಹ ಭಾರ ಲೋಹಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಕಪ್ಗಳನ್ನು ಒಂದರ ಮೇಲೊಂದರಂತೆ ಜೋಡಿಸಿಟ್ಟಾಗ, ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಶಾಯಿಯು ಕೆಳಗಿನ ಕಪ್ನ ಒಳಭಾಗಕ್ಕೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ನಾವು ಚಹಾ ಕುಡಿಯುವಾಗ ಈ ವಿಷಕಾರಿ ಲೋಹಗಳು ನೇರವಾಗಿ ನಮ್ಮ ಹೊಟ್ಟೆಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತವೆ. - ಜೀರ್ಣಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಏರುಪೇರು
ಮೈಕ್ರೋಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ಗಳು ದೇಹಕ್ಕೆ ಸೇರಿದಾಗ ಅವು ಜೀರ್ಣಾಂಗವ್ಯೂಹದಲ್ಲಿ ಉರಿಯೂತವನ್ನು (Inflammation) ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಇವು ಕರುಳಿನಲ್ಲಿರುವ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ, ಇದರಿಂದ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ತೊಂದರೆಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. - ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಕಾರಕ ಅಂಶಗಳು
ಪೇಪರ್ ಕಪ್ಗಳ ಲೈನಿಂಗ್ನಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಕೆಲವು ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಕಾರಕವಾಗಿ (Carcinogenic) ವರ್ತಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಕೆಲವು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಎಚ್ಚರಿಸಿವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕಣಗಳು ರಕ್ತದ ಹರಿವನ್ನು ಸೇರಿದಾಗ ವಿವಿಧ ಅಂಗಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಗೊಂಡು ಗಂಭೀರ ಆರೋಗ್ಯ ಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.
ಪೇಪರ್ ಕಪ್ಗಳಿಗೆ ಇರುವ ಪರ್ಯಾಯ ಮಾರ್ಗಗಳು
ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಎರಡನ್ನೂ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಇಂದಿನ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ನಾವು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸುರಕ್ಷಿತ ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬಹುದು.
- ಸ್ಟೇನ್ಲೆಸ್ ಸ್ಟೀಲ್ ಕಪ್ಗಳು (Stainless Steel Cups): ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ತೊಳೆದು ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಬಹುದು ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಭಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ.
- ಸೆರಾಮಿಕ್ ಅಥವಾ ಮಣ್ಣಿನ ಕಪ್ಗಳು (Ceramic or Clay Cups): ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮಣ್ಣಿನ ಕಪ್ಗಳು (ಕುಲ್ಹಡ್) ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೂ ಉತ್ತಮ. ಸೆರಾಮಿಕ್ ಕಪ್ಗಳು ಮನೆಯ ಬಳಕೆಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿವೆ.
- ಗಾಜಿನ ಲೋಟಗಳು (Glass Tumblers): ಬಿಸಿ ಪಾನೀಯಗಳಿಗೆ ಗಾಜು ಯಾವುದೇ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ, ಹೀಗಾಗಿ ಇದು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದೆ.
- ಸ್ವಂತ ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಬಾಟಲಿಗಳು: ಹೊರಗಡೆ ಹೋದಾಗ ಪೇಪರ್ ಕಪ್ ಬಳಸುವ ಬದಲು ಮನೆಯಿಂದಲೇ ಸ್ಟೀಲ್ ಫ್ಲಾಸ್ಕ್ ಅಥವಾ ಬಾಟಲಿಗಳನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ.
ನಿಮ್ಮ ಗೊಂದಲಗಳಿಗೆ ತಜ್ಞರ ಉತ್ತರಗಳು (FAQ)
ಪ್ರಶ್ನೆ: ಎಲ್ಲಾ ಪೇಪರ್ ಕಪ್ಗಳು ಅಪಾಯಕಾರಿಯೇ
ಉತ್ತರ: ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಬಹುತೇಕ ಪೇಪರ್ ಕಪ್ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಪದರವಿರುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಕಂಪನಿಗಳು ಬಯೋ-ಡಿಗ್ರೇಡಬಲ್ ಪದರ ಬಳಸುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡರೂ, ಅವು ಬಿಸಿ ದ್ರವದೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನೂ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಇಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪರ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಸೂಕ್ತ.
ಪ್ರಶ್ನೆ: ತಣ್ಣನೆಯ ಪಾನೀಯಗಳನ್ನು ಕುಡಿಯಲು ಇವುಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದೇ
ಉತ್ತರ: ಬಿಸಿ ಪಾನೀಯಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ತಣ್ಣನೆಯ ಪಾನೀಯಗಳಲ್ಲಿ ಮೈಕ್ರೋಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕರಗುವ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ದ್ರವವನ್ನು ಅದರಲ್ಲಿ ಇಡುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದಲ್ಲ.
ಪ್ರಶ್ನೆ: ಪೇಪರ್ ಕಪ್ ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಬಹುದೇ
ಉತ್ತರ: ಇಲ್ಲ, ಇವುಗಳು ಕೇವಲ ಒಂದು ಬಾರಿ ಬಳಸುವ (Single-use) ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳ ಸೋಂಕು ಉಂಟಾಗಬಹುದು.
ಆರೋಗ್ಯವೇ ಭಾಗ್ಯ ಎಂಬ ಮಾತಿನಂತೆ, ನಾವು ಮಾಡುವ ಸಣ್ಣ ತಪ್ಪುಗಳು ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ದೈಹಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಮುಕ್ತ ಜಗತ್ತನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಭರದಲ್ಲಿ ಪೇಪರ್ ಕಪ್ಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಅಪಾಯವನ್ನು ಮೈಮೇಲೆ ಎಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಬೇಡ. ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಜೀವನದ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಪಣಕ್ಕಿಡಬೇಡಿ. ಇಂದೇ ಪೇಪರ್ ಕಪ್ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕೈಬಿಡಿ ಮತ್ತು ಸ್ಟೀಲ್ ಅಥವಾ ಗಾಜಿನ ಲೋಟಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ.
ಸಂದೇಶ: ಈ ಮಾಹಿತಿ ನಿಮಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವೆನಿಸಿದರೆ, ಕೂಡಲೇ ನಿಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತರು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದವರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ. ಸಣ್ಣ ಬದಲಾವಣೆ ದೊಡ್ಡ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಜೀವನಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಯಾಗಲಿ. ನಿಮ್ಮ ಅನಿಸಿಕೆಗಳನ್ನು ಕಾಮೆಂಟ್ ಮೂಲಕ ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
