ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯ ರಕ್ಷಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ದೂರದೃಷ್ಟಿಯ ತೀರ್ಮಾನವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದೆ. ಬ್ರಿಟನ್ನ ರಾಯಲ್ ಏರ್ಫೋರ್ಸ್ನಿಂದ ನಿವೃತ್ತಿಗೊಂಡು ಗುಜರಿಗೆ ಸೇರಬೇಕಿದ್ದ 9 ಜಾಗ್ವಾರ್ ಯುದ್ಧವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಭಾರತ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಇದು ಹಳೆಯ ಅಥವಾ ನಿರುಪಯುಕ್ತ ವಿಮಾನಗಳ ಖರೀದಿ ಎಂದು ಅನ್ನಿಸಿದರೂ, ಇದರ ಹಿಂದೆ ವಾಯುಪಡೆಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸುಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ದೊಡ್ಡ ರಕ್ಷಣಾ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆ ಅಡಗಿದೆ. ಜಾಗತಿಕ ರಕ್ಷಣಾ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಜಾಗ್ವಾರ್ ವಿಮಾನಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ ನಿಂತಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಭಾರತವು ಅಳಿದುಳಿದ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ತನ್ನ ವೈಮಾನಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮುಂದಾಗಿದೆ.
ಬಿಡಿಭಾಗಗಳ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಸವಾಲು
ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯಲ್ಲಿ ಸದ್ಯ ಸುಮಾರು 120 ಜಾಗ್ವಾರ್ ಯುದ್ಧವಿಮಾನಗಳು (ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಇವುಗಳನ್ನು ‘ಶಂಶೇರ್’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿವೆ. ಇವು ದಶಕಗಳಿಂದ ಗಡಿ ಕಾಯುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿವೆ. ಆದರೆ, ಈ ವಿಮಾನಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ, ಅವುಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಬಿಡಿಭಾಗಗಳ ಪೂರೈಕೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ನಿಂತಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇಂಜಿನ್ ಭಾಗಗಳು, ಏವಿಯಾನಿಕ್ಸ್ ಘಟಕಗಳು ಮತ್ತು ಹೈಡ್ರಾಲಿಕ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಗಳಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಬಿಡಿಭಾಗಗಳು ಸಿಗದ ಕಾರಣ, ವಿಮಾನಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸವಾಲಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ. ಬ್ರಿಟನ್ನಿಂದ ಖರೀದಿಸುತ್ತಿರುವ ಈ 9 ನಿವೃತ್ತ ವಿಮಾನಗಳು, ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯ ಪಾಲಿಗೆ ಬಿಡಿಭಾಗಗಳ ಗಣಿಯಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿ, ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬಿಡಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಭಾರತದ ಸಕ್ರಿಯ ಸ್ಕ್ವಾಡ್ರನ್ಗಳ ದುರಸ್ತಿಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದು.
ವಾಯುಪಡೆಯ ಸ್ಕ್ವಾಡ್ರನ್ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಅನಿವಾರ್ಯತೆ
ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯ ಬತ್ತಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕಾದ 42 ಯುದ್ಧವಿಮಾನ ಸ್ಕ್ವಾಡ್ರನ್ಗಳ ಬದಲಿಗೆ, ಸದ್ಯ ಕೇವಲ 29 ಸ್ಕ್ವಾಡ್ರನ್ಗಳು ಮಾತ್ರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಹೊಸ ವಿಮಾನಗಳ ಸೇರ್ಪಡೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ನಿಧಾನವಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಕಳವಳಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಸ್ವದೇಶಿ ನಿರ್ಮಿತ ‘ತೇಜಸ್ ಎಂಕ್-1ಎ’ ವಿಮಾನಗಳ ಸರಬರಾಜಿನಲ್ಲಿನ ವಿಳಂಬ ಹಾಗೂ ವಿದೇಶಿ ರಕ್ಷಣಾ ಒಪ್ಪಂದಗಳ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಲು ಸಮಯ ಹಿಡಿಯುವುದರಿಂದ, ಹೊಸ ವಿಮಾನಗಳು ಬರುವವರೆಗೆ ಇರುವ ಹಳೆಯ ವಿಮಾನಗಳನ್ನೇ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಜಾಗ್ವಾರ್ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಏಕೈಕ ದೇಶವಾಗಿರುವ ಭಾರತಕ್ಕೆ, ಬ್ರಿಟನ್ನಿಂದ ಬರುವ ಈ ವಿಮಾನಗಳು ವಾಯುಪಡೆಗೆ ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ‘ಸಂಜೀವಿನಿ’ಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲಿವೆ.
ರಕ್ಷಣಾ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಯ ಮಹತ್ವ
ಈ ಖರೀದಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಭಾರತದ ರಕ್ಷಣಾ ವಲಯದಲ್ಲಿನ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಹೊಸ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವುದು ಮಾತ್ರ ರಕ್ಷಣಾ ಬಲವಲ್ಲ, ಇರುವ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು (Resource Optimization) ಕೂಡ ಒಂದು ಕಲೆಯಾಗಿದೆ. ಅಮೆರಿಕದಂತಹ ದೇಶಗಳು ಕೂಡ ತಮ್ಮ ಹಳೆಯ ಯುದ್ಧವಿಮಾನಗಳ ಬಿಡಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಇಂತಹ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ. ಭಾರತದ ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ಹಣ ಉಳಿತಾಯದ ಜೊತೆಗೆ, ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿಡಲು ನೆರವಾಗಲಿದೆ. ಜಾಗ್ವಾರ್ ವಿಮಾನಗಳು ಕೇವಲ ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲ, ಅವು ಭಾರತದ ಕಡಲತೀರಗಳು ಮತ್ತು ಗಡಿ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿನ ದಾಳಿಕೋರ ವಿಮಾನಗಳಾಗಿ (Deep Penetration Strike Aircraft) ದಶಕಗಳಿಂದ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಸ್ವದೇಶಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಯೋಜನೆಗಳು
ಜಾಗ್ವಾರ್ ವಿಮಾನಗಳ ಜೀವಿತಾವಧಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಭಾರತವು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸ್ವದೇಶಿ ರಕ್ಷಣಾ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ತೇಜಸ್ ವಿಮಾನಗಳ ಉತ್ಪಾದನಾ ವೇಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ ಆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ, ಜಾಗ್ವಾರ್ ವಿಮಾನಗಳು ವಾಯುಪಡೆಯ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿ ಉಳಿಯಬೇಕಿದೆ. ಈ ಖರೀದಿಯು ಕೇವಲ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದರೂ, ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ವಾಯುಪಡೆಯ ಸಿದ್ಧತೆಯನ್ನು ಕುಸಿಯದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಮಿತವ್ಯಯದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.
ವಿಶ್ವದ ಏಕೈಕ ಜಾಗ್ವಾರ್ ಆಪರೇಟರ್ ಭಾರತ
ಪ್ರಸ್ತುತ ವಿಶ್ವದ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ದೇಶಗಳು ಜಾಗ್ವಾರ್ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ಬಿಡಿಭಾಗಗಳ ಪೂರೈಕೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡ ನಂತರವೂ ಭಾರತ ಈ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವುದು ನಮ್ಮ ವಾಯುಪಡೆಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಈಗ ಖರೀದಿಸುತ್ತಿರುವ ಈ ವಿಮಾನಗಳು ಕೇವಲ ಕಬ್ಬಿಣದ ರಾಶಿಗಳಲ್ಲ, ಇವು ನಮ್ಮ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಆಗಸದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಹಾರುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಜೀವಾಳಗಳಾಗಿವೆ. ಬ್ರಿಟನ್ನ ಈ ವಿಮಾನಗಳು ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯ ಆರು ಜಾಗ್ವಾರ್ ಸ್ಕ್ವಾಡ್ರನ್ಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ತುಂಬಲಿವೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ರಕ್ಷಣಾ ವಲಯದಲ್ಲಿನ ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ದೇಶದ ರಕ್ಷಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಕುರಿತಾದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬರುವ ತನಕ ಇರುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯದ ಆದ್ಯತೆಯಾಗಿದೆ. ಬ್ರಿಟನ್ನ ಹಳೆಯ ಜಾಗ್ವಾರ್ ವಿಮಾನಗಳು ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯ ಪಾಲಿಗೆ ವರದಾನವಾಗಿ ಸಾಬೀತಾಗಲಿವೆ. ಜಾಗತಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಅರಿತು ಭಾರತ ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಈ ಹೆಜ್ಜೆ, ಭವಿಷ್ಯದ ರಕ್ಷಣಾ ಸಿದ್ಧತೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ವಾಯುಪಡೆಯಲ್ಲಿನ ಖಾಲಿ ಇರುವ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ತುಂಬಲು ಹೊಸ ವಿಮಾನಗಳಿಗಾಗಿ ಕಾಯುವ ನಡುವೆ, ಇಂತಹ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಆಂತರಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ.
ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯು ತನ್ನ ಜಾಗ್ವಾರ್ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಆಧುನೀಕರಿಸುವ ಕೆಲಸವನ್ನೂ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಹೊಸ ಏವಿಯಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಇವುಗಳನ್ನು ಇನ್ನೂ ಕೆಲ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಯೋಜನೆ ವಾಯುಪಡೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಬಿಡಿಭಾಗಗಳ ಪೂರೈಕೆ ಬ್ರಿಟನ್ನ ಈ ಖರೀದಿಯಿಂದ ಸರಾಗವಾಗಲಿದೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಭಾರತವು ತನ್ನ ಗಡಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ರಾಜಿಯಾಗದಂತೆ ಸಿದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.