ನವದೆಹಲಿ: ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ದೈತ್ಯ ಹಾಗೂ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದಾದ ಭರ್ಜರಿ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸುಧಾರಣೆಯ ಪರ್ವವೊಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ. ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ನೆನೆಗುದಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತಿರುವ ತೀರ್ಪುಗಳ ವಿಳಂಬ ನೀತಿ ಹಾಗೂ ವಿಚಾರಣಾಧೀನ ಕೈದಿಗಳ ಜಾಮೀನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ವಿಳಂಬಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತಿ ಹಾಡಲು ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಶುಕ್ರವಾರ ಒಂದು ಅತ್ಯಂತ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಆದೇಶವನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದೆ. ತೀರ್ಪು ನೀಡಲು ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಲಾವಕಾಶ ತಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುವ ದಾವೆದಾರರಿಗೆ ತುಂಬಲಾರದ ಬೃಹತ್ ಆರ್ಥಿಕ ಹಾಗೂ ಮಾನಸಿಕ ನಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ತೀವ್ರ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿರುವ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, ದೇಶದ ಎಲ್ಲಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗಳ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಿಗೆ ಮುಚ್ಚಿಹಾಕಲಾಗದ ಕಠಿಣ ಕಾಲಮಿತಿಯ ಡೆಡ್ಲೈನ್ ವಿಧಿಸಿದೆ.
ಸಂವಿಧಾನದ 142 ನೇ ವಿಧಿಯ ವಿಶೇಷ ಅಧಿಕಾರ ಬಳಸಿ ಸೂರ್ಯ ಕಾಂತ್ ಪೀಠದ ಆದೇಶ
ನ್ಯಾಯದಾನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಪಾರದರ್ಶಕ ಹಾಗೂ ವೇಗಗೊಳಿಸಲು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಸೂರ್ಯ ಕಾಂತ್ ಮತ್ತು ಗೌರವಾನ್ವಿತ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಜೋಯ್ಮಲ್ಯ ಬಾಗ್ಚಿ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ದ್ವಿಸದಸ್ಯ ಪೀಠವು ಈ ಮಹತ್ತರ ತೀರ್ಪನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸುಧಾರಣೆಯನ್ನು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಪೀಠವು ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನದ 142 ನೇ ವಿಧಿಯಡಿ ತಮಗಿರುವ ಅತ್ಯುನ್ನತವಾದ ವಿಶೇಷ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ವಿವೇಚನಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ತ್ವರಿತ ನ್ಯಾಯದಾನದ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲು ಈ ಕಠಿಣ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪೀಠವು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ದೇಶದ ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರಾಗೃಹಗಳಿಗೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ವಿಧಿಸಿರುವ ಕಡ್ಡಾಯ ನಿಯಮಗಳ ಪಟ್ಟಿ
ದೇಶದ ಒಟ್ಟಾರೆ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆಧುನೀಕರಿಸಲು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಹೊರಡಿಸಿರುವ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ನಿರ್ದೇಶನಗಳ ಕರಾರುವಾಕ್ ವಿವರವಾದ ಪಟ್ಟಿ ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿದೆ:
-
3 ತಿಂಗಳ ಒಳಗಾಗಿ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪು ಕಡ್ಡಾಯ: ದೇಶದ ಯಾವುದೇ ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗಳು ಯಾವುದೇ ಸಿವಿಲ್ ಅಥವಾ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕರಣದ ಸುದೀರ್ಘ ವಾದ-ಪ್ರತಿವಾದಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆಲಿಸಿದ ನಂತರ, ಅದರ ಆದೇಶವನ್ನು ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿದ ಅಧಿಕೃತ ದಿನಾಂಕದಿಂದ ಗರಿಷ್ಠ 3 ತಿಂಗಳ ಒಳಗಾಗಿ ತನ್ನ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಬೇಕು.
-
ಜಾಮೀನು ಅರ್ಜಿಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಆದ್ಯತೆಯ ಸೂತ್ರ: ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ರಕ್ಷಣೆಯ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ತ್ವರಿತ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕವಾಗಿ ಅಗತ್ಯವಾಗಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ವಿಚಾರಣೆ ಮುಗಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ಜಾಮೀನು ಅರ್ಜಿಗಳ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಅದೇ ದಿನ ಪ್ರಕಟಿಸಬೇಕು. ಒಂದು ವೇಳೆ ಯಾವುದೇ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರಣದಿಂದ ಆದೇಶ ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿದರೆ, ಕೇವಲ 1 ದಿನದ ಒಳಗಾಗಿ ಅಂದರೆ ಮರುದಿನವೇ ಅದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೆಬ್ಸೈಟ್ಗೆ ಅಪ್ಲೋಡ್ ಮಾಡಬೇಕು.
-
ಅದೇ ದಿನ ಜೈಲಿನಿಂದ ಕೈದಿಗಳ ಬಿಡುಗಡೆ: ಹೈಕೋರ್ಟ್ನಿಂದ ಜಾಮೀನು ಅಥವಾ ಶಿಕ್ಷೆ ಅಮಾನತು ಮಾಡುವ ಅಧಿಕೃತ ಆದೇಶ ಹೊರಬಿದ್ದ ತಕ್ಷಣ, ಆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಇಲಾಖೆಯ ಇ-ಕೋರ್ಟ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಜೈಲು ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ತಲುಪಿಸಬೇಕು. ಜೈಲಿನ ಉನ್ನತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಎಲ್ಲಾ ಕಚೇರಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಮುಗಿಸಿ ವಿಚಾರಣಾಧೀನ ಕೈದಿಗಳನ್ನು ಅದೇ ದಿನ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ 1 ದಿನದ ಒಳಗಾಗಿ ಅಂದರೆ ಮರುದಿನವೇ ಜೈಲಿನಿಂದ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬೇಕು.
-
24 ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಅಪ್ಲೋಡ್: ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗಳು ನೀಡುವ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ತೀರ್ಪುಗಳು ಹಾಗೂ ಆದೇಶದ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಅವು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಕರಾರುವಾಕ್ 24 ಗಂಟೆಗಳ ಒಳಗಾಗಿ ಆಯಾ ರಾಜ್ಯದ ಹೈಕೋರ್ಟ್ನ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್ಗೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ವೀಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಅಪ್ಲೋಡ್ ಮಾಡುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.
ಜಾರ್ಖಂಡ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೊರಬಿದ್ದ ಬೃಹತ್ ಆದೇಶ
ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಈ ಭರ್ಜರಿ ಆದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದಾದರೆ, ಜಾರ್ಖಂಡ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ತೀರ್ಪುಗಳು ಸುದೀರ್ಘ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅತಿ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ವಿಳಂಬವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾಗಿದ್ದ ವಿಶೇಷ ಅರ್ಜಿಯ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ನಡೆಸುವಾಗ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ. ಕೆಲವು ತಾಂತ್ರಿಕ ಗೊಂದಲಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿದ ಪೀಠವು, ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಮುಕ್ತ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ತೀರ್ಪಿನ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಹಾಗೂ ಮುಖ್ಯ ಭಾಗವನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದಿನಾಂಕವನ್ನೇ ಸರ್ಕಾರದ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಅಧಿಕೃತ ‘ತೀರ್ಪಿನ ದಿನಾಂಕ’ ಎಂದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ : ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನಿದ್ದೆ ಮಾತ್ರೆ ನೀಡಿ 1.5 ಕೋಟಿ ರೂ ಮೌಲ್ಯದ ಚಿನ್ನಾಭರಣ ದೋಚಿದ ಕೆಲಸದಾಕೆ,
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ : ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಮುಂದೆ ಅಪರಿಚಿತ ಶವ ಪತ್ತೆ; ಜಮಾಗೊಂಡ ಜನರು
ನ್ಯಾಯದಾನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸಲು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮಹತ್ವದ ನುಡಿಗಳು
ಐತಿಹಾಸಿಕ ತೀರ್ಪಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗಳ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯ ಕುರಿತು ಅತ್ಯಂತ ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, “ದೇಶದ ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗಳು ಎಂಬುದು ಸಾವಿರಾರು ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಡ ನಾಗರಿಕರು ನ್ಯಾಯವನ್ನು ಆಶಿಸಿ, ಭರವಸೆಯಿಂದ ಬರುವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಾಗೂ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾಗಿವೆ. ಇಂತಹ ಪವಿತ್ರ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ನಿಖರವಾದ ತೀರ್ಪು ನೀಡುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗಿರುವ ಈ ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳು ಯಾವುದೇ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಧಿಕಾರದ ಮೇಲೆ ಆಕ್ಷೇಪ ಹೇರಲು ಅಥವಾ ಒತ್ತಡ ಹೇರಲು ಅಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಇಡೀ ದೇಶದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನ್ಯಾಯದಾನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವೇಗಗೊಳಿಸಲು ಮಾತ್ರ ತರಲಾಗಿದೆ” ಎಂದು ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಹೇಳಿದೆ.
ಇದರೊಂದಿಗೆ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳ ಕೆಳ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿಗೂ ಸಹ ನಿಯಮಿತ ಜಾಮೀನು ಆದೇಶಗಳ ಕುರಿತು ಜೈಲು ಇಲಾಖೆಗೆ ತಕ್ಷಣದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವಂತೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಆದೇಶ ನೀಡಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಒಂದು ವರದಾನ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ಈ ಸುಧಾರಣಾ ಆದೇಶದಿಂದಾಗಿ ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಜೈಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಲಕ್ಷಾಂತರ ವಿಚಾರಣಾಧೀನ ಬಡ ಕೈದಿಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಅಲೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದ ಕಾನೂನು ಆಸರೆ ಸಿಗಲಿದೆ.
