ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರ ಸೇವಾ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳು ಹಾಗೂ ಪದೋನ್ನತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಭಾರಿ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದಾದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ತೀರ್ಪೊಂದನ್ನು ದೇಶದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾದ ಬಡ್ತಿ ಅಂದರೆ ಪ್ರಮೋಷನ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಯಾವುದೇ ಒಬ್ಬ ನಾಗರಿಕ ಉದ್ಯೋಗಿಗೆ ಹಳೆಯ ಸೇವಾ ನಿಯಮಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಬಡ್ತಿ ಪಡೆಯಲು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಅಂತರ್ಗತ ಹಕ್ಕಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅತ್ಯಂತ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಇದೇ ಸುದೀರ್ಘ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರ ಒಟ್ಟಾರೆ ಬಡ್ತಿಯ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳು ಸಂವಿಧಾನಬದ್ಧವಾಗಿ ಅನಿಯಂತ್ರಿತವಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅಂತಹ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಮತ್ತು ಇಲಾಖೆಯ ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಯಾವುದೇ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಬದಲಾಯಿಸಲು ಹಾಗೂ ಹೊಸ ಸುಧಾರಿತ ಸೇವಾ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲು ಆಯಾ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಮರ್ಥವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ತನ್ನ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ.
ಈ ಮಹತ್ವದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದರ್ಜೆಯ ತೀರ್ಪನ್ನು ಒಡಿಶಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿದ್ದ ಹಳೆಯ ತೀರ್ಪಿನ ವಿರುದ್ಧ ಒಡಿಶಾ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ವಿಶೇಷ ಮೇಲ್ಮನವಿಯ ಸುದೀರ್ಘ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಆಲಿಸಿದ ನಂತರ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ ಅತ್ಯಂತ ಹಿರಿಯ ಮತ್ತು ಗೌರವಾನ್ವಿತ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ದೀಪಂಕರ್ ದತ್ತ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಅಗಸ್ಟೀನ್ ಜಾರ್ಜ್ ಮಸಿಹ್ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ದ್ವಿಸದಸ್ಯ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಪೀಠದಿಂದ ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತೀರ್ಪು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಹೊರಬಿದ್ದಿದೆ. ಈ ತೀರ್ಪು ಇಡೀ ದೇಶದ ನಾಗರಿಕ ಸೇವಾ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದ್ದು ವಿವಿಧ ಇಲಾಖೆಗಳ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ ಎಂದು ಕಾನೂನು ತಜ್ಞರು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಉಮೇದುವಾರಿಕೆಯ ಸೀಮಿತ ಹಕ್ಕಿನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು ಬಡ್ತಿ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಅಂತಿಮ ವಿವೇಚನಾ ಅಧಿಕಾರ
ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮಾನ್ಯ ಪೀಠವು ತನ್ನ ತೀರ್ಪಿನ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದೆ. ಯಾವುದೇ ಒಬ್ಬ ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗಿಗೆ ಕೇವಲ ತಾನು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಹಳೆಯ ಸೇವೆಯ ಅವಧಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಬಡ್ತಿ ಪಡೆಯಲು ಯಾವುದೇ ಅಂತರ್ಗತ ಹಕ್ಕಿರುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಭವಿಷ್ಯದ ಬಡ್ತಿಯ ಕುರಿತು ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ನಿರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಹೊಂದುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪೀಠವು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಖಾಲಿ ಹುದ್ದೆಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾದಾಗ ಉದ್ಯೋಗಿಯು ತನ್ನ ಅರ್ಹ ಉಮೇದುವಾರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಮುಂದೆ ಪರಿಗಣಿಸಲು ಕಾನೂನಿನ ಅನುಸಾರ ಕೇವಲ ಸೀಮಿತ ಹಕ್ಕನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರ ಒಟ್ಟಾರೆ ಬಡ್ತಿ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಹುದ್ದೆಗಳ ಭರ್ತಿ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ನೇಮಕಾತಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವಾಗಿ ಸರ್ಕಾರದ ನಿರ್ಧಾರವೇ ಅತ್ಯಂತ ಅಂತಿಮ ಮತ್ತು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸಾರಿದೆ. ನೇಮಕಾತಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನ ವಿವೇಚನೆಯಿಂದ ಕಚೇರಿಯ ಖಾಲಿ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಬಡ್ತಿಯ ಮೂಲಕ ಭರ್ತಿ ಮಾಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನೀತಿ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಂಡರೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇಲಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಡರ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಹುದ್ದೆಗಳ ಮರುಸಂಘಟನೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಜರುಗಿದಾಗ ಹಳೆಯ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ನೇಮಕಾತಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಯಾವುದೇ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಒತ್ತಾಯಿಸುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಒಡಿಶಾ ಸಾರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಯ ನೌಕರರ ಬಡ್ತಿ ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಆಯ್ಕೆ ಹುದ್ದೆಯ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ
ಒಡಿಶಾ ರಾಜ್ಯದ ಸಾರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿನ ನೌಕರರ ಸುದೀರ್ಘ ಬಡ್ತಿ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅತ್ಯಂತ ವಿಸ್ತೃತವಾದ ಆದೇಶ ನೀಡಿರುವ ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಾರಿಗೆ ಅಧಿಕಾರಿ ಹುದ್ದೆಯು ಕೇವಲ ಜೇಷ್ಠತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪಡೆಯುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಡ್ತಿ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲ ಬದಲಾಗಿ ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರ್ಹತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲಿನ ಆಯ್ಕೆ ಹುದ್ದೆ ಅಂದರೆ ಸೆಲೆಕ್ಷನ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಆಗಿದೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಉನ್ನತ ಅಧಿಕಾರಿ ಹುದ್ದೆಗೆ ಅರ್ಹ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಒಟ್ಟಾರೆ ವಿಧಾನವು ಸರ್ಕಾರದ ಆಂತರಿಕ ನೀತಿ ವಿಷಯವಾಗಿದ್ದು ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಇಲಾಖೆಯ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಆಯ್ಕೆ ವಿಧಾನವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತವೆಂದು ಸರ್ಕಾರ ಭಾವಿಸಿದರೆ ಅದೂ ಸಹ ಸರ್ಕಾರದ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ವಿವೇಚನೆಗೆ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ರೀತಿ ಬದಲಾದ ಸರ್ಕಾರದ ಹೊಸ ನೀತಿಯು ಸಂವಿಧಾನ ಬಾಹಿರ ಅಥವಾ ಅನಿಯಂತ್ರಿತವೆಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಾಬೀತಾಗದ ಹೊರತು ನೌಕರರು ಹಳೆಯ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರವೇ ಆ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಹಕ್ಕು ಮಂಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿದೆ.
ಈ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳ ಲೋಕಸೇವಾ ಆಯೋಗಗಳು ಮತ್ತು ಸಚಿವಾಲಯಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಇಲಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ನೌಕರರ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲು ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ನೀಡಿದಂತಾಗಿದೆ. ಕೇವಲ ವರ್ಷಗಳ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಬಡ್ತಿ ನೀಡುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪದ್ಧತಿಯ ಬದಲಾಗಿ ಮೆರಿಟ್ ಆಧಾರಿತ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಈ ತೀರ್ಪು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಆಡಳಿತ ಸುಧಾರಣಾ ಸಮಿತಿಗಳು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿವೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ : ಕೊಪ್ಪಳ: ಬಟ್ಟೆ ತೊಳೆಯಲು ಹೋಗಿದ್ದ ಇಬ್ಬರು ಬಾಲಕಿಯರು ಕೃಷಿ ಹೊಂಡಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದು ದಾರುಣ ಸಾವು
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ : ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಸೀದಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವಿಶ್ವದ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ದ್ವಿತೀಯ ಸ್ಥಾನ
ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಪ್ಡೇಟ್ ಮತ್ತು ಇಡೀ ಸೇವಾ ಅವಧಿಯ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವೇತನ ಬಡ್ತಿ ಮಂಜೂರಾತಿ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ
ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರ ಬಡ್ತಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವೂ ಸಹ ಒಂದು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಹಾಗೂ ಮಹತ್ವದ ಹೊಸ ಆದೇಶವನ್ನು ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಹೊರಡಿಸಿದೆ. ಇಡೀ ಸೇವಾ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದೂ ಬಡ್ತಿ ಅಂದರೆ ಪದೋನ್ನತಿ ಇಲ್ಲದೆ ಸತತ ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ವರ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅತ್ಯಂತ ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿರುವ ವಿವಿಧ ಇಲಾಖೆಗಳ ದಕ್ಷ ನೌಕರರಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ನೀಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವೇತನ ಬಡ್ತಿ ಮಂಜೂರು ಮಾಡಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಹೊಸ ಅಧಿಕೃತ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಹೊರಡಿಸಿದೆ. ಈ ಹೊಸ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಆದೇಶದನ್ವಯ ಈ ಕಡ್ಡಾಯ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವೇತನ ಬಡ್ತಿಯನ್ನು ಯಾವುದೇ ಒಬ್ಬ ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರನು ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ತನ್ನ ಇಡೀ ಸುದೀರ್ಘ ಸೇವಾ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒಂದೇ ಒಂದು ಬಾರಿ ಮಾತ್ರ ಪಡೆಯಲು ಅರ್ಹನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ ಹೊರತು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ಪಡೆಯಲು ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಅರ್ಹನಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಹೊಸ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವೇತನ ಬಡ್ತಿ ಮಂಜೂರಾತಿಗಾಗಿ ನೌಕರನ ನಿಗಧಿತ ಸೇವೆಯ ಅವಧಿಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮಾಡುವಾಗ ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರ ಜೇಷ್ಠತೆ ನಿಯಮಾವಳಿ ಹತ್ತೊಂಬತ್ತು ನೂರ ಐವತ್ತೇಳರ ಅನ್ವಯ ಜೇಷ್ಠತೆ ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವ ಅಧಿಕೃತ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳತಕ್ಕದ್ದು ಎಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಹೊಸ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳ ಅಧಿಸೂಚನೆಯು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ. ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಅಥವಾ ಅಮಾನತು ಅವಧಿಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ಈ ನಿಗದಿತ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಕ್ಕೆ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಆರ್ಥಿಕ ಇಲಾಖೆಯು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಈ ಹೆಜ್ಜೆಯು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಒಂದೇ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದು ನೊಂದಿರುವ ಕೆಳಹಂತದ ನೌಕರರಿಗೆ ಭಾರಿ ದೊಡ್ಡ ಆರ್ಥಿಕ ಸಾಂತ್ವನವನ್ನು ನೀಡಿದೆ.
