ನವದೆಹಲಿ: ದೇಶದ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸರಳಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ತ್ವರಿತ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಹಾಗೂ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಬದಲಾವಣೆಯೊಂದನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ. ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ಎಲ್ಲಾ ಸರ್ಕಾರಿ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ಮುಂದೆ ಚೆಕ್ ಕ್ಲಿಯರೆನ್ಸ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಕೇವಲ ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಲಿದೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಈ ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನದಿಂದಾಗಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗ್ರಾಹಕರು ತಮ್ಮ ಚೆಕ್ ಮೂಲಕ ಹಣವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಇನ್ಮುಂದೆ ದಿನಗಟ್ಟಲೆ ಕಾಯುವ ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ, ಎಚ್ಡಿಎಫ್ಸಿ ಮತ್ತು ಐಸಿಐಸಿಐ ಸೇರಿದಂತೆ ದೇಶದ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಆರ್ಬಿಐ ನಿರ್ದೇಶನದಂತೆ ಈ ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಆಧಾರಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ತಮ್ಮ ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿವೆ.
ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಚೆಕ್ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡುವ ಹೊಸ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಹಂತಗಳು
ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿರುವ ಈ ಹೊಸ ಸುಧಾರಿತ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಚೆಕ್ ಕ್ಲಿಯರಿಂಗ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಎರಡು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಸಮಯ ಆಧಾರಿತ ಹಂತಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಇಡೀ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ದೋಷರಹಿತವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.
ಮೊದಲ ಹಂತದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸ್ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಇದರ ಅನ್ವಯ ಗ್ರಾಹಕರು ದಿನದ ನಿಗದಿತ ಸಮಯವಾದ ಬೆಳಗ್ಗೆ 10:00 ಗಂಟೆಯಿಂದ ಸಂಜೆ 4:00 ಗಂಟೆಯೊಳಗೆ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಶಾಖೆಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಜಮೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಚೆಕ್ಗಳನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ತಕ್ಷಣವೇ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಯಂತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಲಾದ ಚೆಕ್ಗಳ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ವಿಳಂಬವಿಲ್ಲದೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಕೇಂದ್ರ ಕ್ಲಿಯರಿಂಗ್ ಹೌಸ್ಗೆ ಆನ್ಲೈನ್ ಮೂಲಕ ರವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಎರಡನೇ ಹಂತದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ದೃಢೀಕರಣದ ಕಾರ್ಯವಾಗಿದೆ. ಯಾವ ಗ್ರಾಹಕನ ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯಿಂದ ಹಣವು ಕಡಿತಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆಯೋ ಆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅದೇ ದಿನ ಸಂಜೆ 7:00 ಗಂಟೆಯ ಒಳಗಾಗಿ ತನ್ನ ಅಧಿಕೃತ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಅಥವಾ ದೃಢೀಕರಣದ ಸಂದೇಶವನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿರುವ ಹೊಸ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಚೆಕ್ ವಿಲೇವಾರಿಗೂ ಇಲಾಖೆಯು ಅತ್ಯಂತ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಗಡುವು ಸಮಯವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದೆ. ಈ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾಲಮಿತಿಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆ ಅನಗತ್ಯವಾಗಿ ಚೆಕ್ ವಿಲೇವಾರಿಯನ್ನು ವಿಳಂಬ ಮಾಡಲು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಅವಕಾಶವಿರುವುದಿಲ್ಲ.
ಆರ್ಥಿಕ ವಂಚನೆ ತಡೆಗಾಗಿ ಪಾಸಿಟಿವ್ ಪೇ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿದ ಆರ್ಬಿಐ
ವೇಗವಾಗಿ ಚೆಕ್ ಕ್ಲಿಯರ್ ಮಾಡುವ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಜೊತೆಯಲ್ಲೇ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಬಹುದಾದ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಆರ್ಥಿಕ ವಂಚನೆಗಳು ಹಾಗೂ ನಕಲಿ ಚೆಕ್ಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪಾಸಿಟಿವ್ ಪೇ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿದೆ. ಈ ಸುರಕ್ಷತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಗ್ರಾಹಕರ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹಣಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ಕಡ್ಡಾಯ ನಿಯಮವು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ 50,000 ರೂಪಾಯಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತದ ಎಲ್ಲಾ ಚೆಕ್ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಹಕರು ಯಾರದೇ ಹೆಸರಿಗೆ 50,000 ರೂಪಾಯಿ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತದ ಚೆಕ್ ಅನ್ನು ಬರೆದು ನೀಡುವಾಗ ಆ ಚೆಕ್ನ ಪ್ರಮುಖ ವಿವರಗಳಾದ ಚೆಕ್ ಸಂಖ್ಯೆ, ಮೊತ್ತ, ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಹಣ ಪಡೆಯುವವರ ಹೆಸರನ್ನು ಮೊದಲೇ ತಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕಿಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಅಥವಾ ನೆಟ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಮೂಲಕ ಒದಗಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಹಕರು ಬಯಸಿದಲ್ಲಿ ಚೆಕ್ನ ಮುಂಭಾಗದ ಸ್ಪಷ್ಟ ಫೋಟೋವನ್ನು ಸಹ ಆನ್ಲೈನ್ ಮೂಲಕ ಮೊದಲೇ ಅಪ್ಲೋಡ್ ಮಾಡಬಹುದು.
ಇದಾದ ನಂತರ ಕೌಂಟರ್ನಲ್ಲಿ ಚೆಕ್ ಕ್ಲಿಯರ್ ಮಾಡುವ ಅಂತಿಮ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಕ್ಲಿಯರಿಂಗ್ ಹೌಸ್ನಿಂದ ಬಂದಿರುವ ಭೌತಿಕ ಚೆಕ್ ಅನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರು ಮೊದಲೇ ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ್ದ ಮುಂಚಿತ ಮಾಹಿತಿಯೊಂದಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ಹೋಲಿಸಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಎರಡು ಮಾಹಿತಿಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಾಳೆಯಾದರೆ ಮಾತ್ರ ಯಾವುದೇ ಅಡೆತಡೆಯಿಲ್ಲದೆ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಮಾಹಿತಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಣ್ಣ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಂಡುಬಂದರೂ ಸಹ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಆ ಚೆಕ್ ಕ್ಲಿಯರೆನ್ಸ್ ಅನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ : ಚಿನ್ನದ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಕುಸಿತ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಇಳಿಕೆ ಕಂಡ ಇಂದಿನ ಚಿನ್ನದ ದರ.!
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ : ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗ್ರಾಹಕರ ಗಮನಕ್ಕೆ: ಮುಂದಿನ ಮೇ 23, 24 ಹಾಗೂ 27 ರಂದು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು ಬಂದ್!
ಹೊಸ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಪಾಲಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ಸೂಚನೆಗಳು
ಆರ್ಬಿಐನ ಹೊಸ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಆಧಾರಿತ ತ್ವರಿತ ಚೆಕ್ ಕ್ಲಿಯರೆನ್ಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಲಾಭವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಚೆಕ್ ತಿರಸ್ಕೃತಗೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಗ್ರಾಹಕರು ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಪಾಲಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ನೀವು ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಚೆಕ್ ನೀಡುವ ಮುನ್ನ ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಮಾಣದ ನಗದು ಹಣ ಇರುವುದನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಹೊಸ ನಿಯಮದ ಪ್ರಕಾರ ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಚೆಕ್ ವಿಲೇವಾರಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುವುದರಿಂದ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಹಣವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಚೆಕ್ ಬೌನ್ಸ್ ಆಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕೆ ಗ್ರಾಹಕರೇ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಹೊಣೆಗಾರರಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಎರಡನೆಯದಾಗಿ ಚೆಕ್ ಬರೆಯುವಾಗ ಅದರ ಮೇಲಿರುವ ದಿನಾಂಕ, ಪಡೆಯುವವರ ಹೆಸರು, ಮೊತ್ತವನ್ನು ಅಕ್ಷರ ಹಾಗೂ ಅಂಕಿಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ತಪ್ಪುಗಳಿಲ್ಲದೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಬರೆಯಬೇಕು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಚೆಕ್ ಮೇಲಿನ ನಿಮ್ಮ ಅಧಿಕೃತ ಸಹಿಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಗೀಚುಗಳು ಅಥವಾ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳು ಇರಬಾರದು. ಸಣ್ಣ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳು ಕಂಡುಬಂದರೂ ಸಹ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ಯಂತ್ರಗಳು ಆ ಚೆಕ್ ಅನ್ನು ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸುವ ಸಂಭವವಿರುತ್ತದೆ. ಆದುದರಿಂದ ಗ್ರಾಹಕರು ಇಂದಿನಿಂದಲೇ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಹೊಸ ಸುರಕ್ಷತಾ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ದಿನನಿತ್ಯದ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸುಲಭವಾಗಿ ಮತ್ತು ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ.
