ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ : ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವಾದ ಕಟೀಲು (Kateel) ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಜಾತ್ರಾ ಮಹೋತ್ಸವವು ಅತ್ಯಂತ ಸಡಗರ ಮತ್ತು ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಜರುಗುತ್ತಿದೆ. ಸೋಮವಾರದಂದು ನಡೆದ ವೈಭವದ ಹಗಲು ರಥೋತ್ಸವ (Day Chariot Festival) ಭಕ್ತಾದಿಗಳ ಮನ ಸೆಳೆದಿದ್ದು, ಇಂದು ಅಂದರೆ ಮಂಗಳವಾರ ರಾತ್ರಿ ನಡೆಯಲಿರುವ ಮಹಾ ರಥೋತ್ಸವದತ್ತ ಎಲ್ಲರ ಗಮನ ನೆಟ್ಟಿದೆ. ಕಟೀಲಿನಲ್ಲಿ ನಂದಿನಿ ನದಿಯ ಮಡಿಲಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ತಾಯಿ ದುರ್ಗೆಯ ಈ ಸಂಭ್ರಮವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಯಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ, ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತರ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಬೆಸುಗೆಯಾಗಿದೆ.
ಸೋಮವಾರ ಬೆಳಗ್ಗೆ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಮಹಾಪೂಜೆ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳು ನಡೆದವು. ಇದಾದ ನಂತರ ಅಮ್ಮನವರ ಉತ್ಸವ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ರಥಬೀದಿಗೆ ತಂದು ರಥಾರೋಹಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಹೂವುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತಗೊಂಡ ರಥದಲ್ಲಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಕಂಡ ಭಕ್ತರು ಭಕ್ತಿಯ ಪರವಶರಾದರು. ಹಗಲು ರಥೋತ್ಸವವು ರಥಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುವಾಗ ಮಂಗಳವಾದ್ಯಗಳ ಘೋಷ ಮತ್ತು ಭಕ್ತರ ಜಯಕಾರಗಳು ಮೊಳಗಿದವು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹೂವಿನ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ರಥಬಲಿ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳು ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತವಾಗಿ ನೆರವೇರಿದವು.
ದೇವಸ್ಥಾನದ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿಯೂ ಹಲವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕ್ರಮಗಳು ಜರುಗಿದವು. ಮೂರು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟೆಪೂಜೆ (Kattepuja) ನಡೆಸಿ ದೇವರನ್ನು ಒಳಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಭೋಜನಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಪ್ರಸಾದ ವಿತರಣೆ ನಡೆಯಿತು. ಸಂಜೆ ಬಲಿ ಹೊರಟು ದೊಡ್ಡ ಅಜಕಾಯಿ ಪೂಜೆ, ಚಿನ್ನದ ರಥದ ಉತ್ಸವ ಮತ್ತು ಚಿನ್ನದ ಪಲ್ಲಕ್ಕಿ ಉತ್ಸವಗಳು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಹಬ್ಬದಂತಿದ್ದವು. ವಸಂತ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಅಷ್ಟಾವಧಾನ ಸೇವೆಗಳು ಆಸ್ತಿಕರ ಗಮನ ಸೆಳೆದವು. ರಾತ್ರಿಯ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಶಯನೋತ್ಸವ ಮತ್ತು ಕವಾಟಬಂಧನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳೊಂದಿಗೆ ದಿನದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಂಡವು.
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿಯೂ ಕಟೀಲು ಸಜ್ಜಾಗಿದ್ದು, ಸರಸ್ವತಿ ಸದನದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಭಜನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ದೇವಳದ ವತಿಯಿಂದ ಶ್ರೀದುರ್ಗಾ ಮಕ್ಕಳ ಮೇಳದ ಕಲಾವಿದರು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ ಚರಿತ್ರೆ ಯಕ್ಷಗಾನವು ನೆರೆದಿದ್ದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಕಲೆಯ ರಸದೌತಣ ನೀಡಿತು. ಇಂದು ಅಂದರೆ ಮಂಗಳವಾರ ಮುಂಜಾನೆ 4.30ರಿಂದಲೇ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿಗಳು ಆರಂಭವಾಗಿವೆ. ಕವಾಟೋದ್ಘಾಟನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿಷೇಕಗಳ ನಂತರ ವಸಂತ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಶಯನ-ಪುಷ್ಪ ವಿತರಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾದ ವಿತರಣೆ ಕಾರ್ಯಗಳು ಸಾಂಗವಾಗಿ ನೆರವೇರುತ್ತಿವೆ.
ಮಂಗಳವಾರ ರಾತ್ರಿ 8.15ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ದೇವಿಯ ಉತ್ಸವ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಚಿನ್ನದ ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಏಕಾರಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಗುವುದು. ಅಲ್ಲಿಂದ ರಾತ್ರಿ 12.30ರ ವೇಳೆಗೆ ರಥಬೀದಿಗೆ ಭವ್ಯ ಮೆರವಣಿಗೆ ಸಾಗಲಿದೆ. ಮೆರವಣಿಗೆಯ ಹಾದಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟೆಪೂಜೆಗಳು ಜರುಗಲಿವೆ. ರಾತ್ರಿ 2 ಗಂಟೆಯ ಸುಮಾರಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ದೈವವಾದ ಕೋದಮಣತ್ತಾಯ (Kodamanithaya) ದೈವದ ಭಂಡಾರವು ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸಲಿದೆ. ಇದಾದ ಬಳಿಕ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಮಹಾ ರಥೋತ್ಸವ, ರಥಾರೋಹಣ ಮತ್ತು ರಥಬಲಿ ವಿಧಿಗಳು ಜರುಗಲಿವೆ.
ಮಂಗಳವಾರದ ಈ ಸಂಭ್ರಮದ ನಂತರ ಬುಧವಾರ ಮುಂಜಾನೆ ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಮುಹೂರ್ತದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಅವಭೃತ ಸ್ನಾನ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರಮಂಡಲದಂತಹ ವಿಶೇಷ ಆಚರಣೆಗಳು ಲಭ್ಯವಾಗಲಿವೆ. ಬುಧವಾರ ಬೆಳಗ್ಗೆ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆವರಣದ ಹೊರಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಕೋದಮಣತ್ತಾಯ ದೈವದ ಕೋಲ ನಡೆಯಲಿದೆ. ಈ ಎಲ್ಲ ಆಚರಣೆಗಳು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪುರಾತನ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತವೆ. ದೂರದ ಊರುಗಳಿಂದ ಬರುವ ಭಕ್ತರಿಗಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೂ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಹಾ ರಥೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ಬರುವ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಗೋಲ್ಡನ್ ಟ್ರಾವೆಲ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಮಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಕಿನ್ನಿಗೋಳಿ ಭಾಗದಿಂದ ಉಚಿತ ಬಸ್ ಸಂಚಾರ (Free Bus Service) ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿದೆ.
ಕಟೀಲು ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮಹಿಮೆಯು ಅಪಾರವಾಗಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಭಕ್ತನೂ ಒಂದು ವಿಧದ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತು ಸಾಗುತ್ತಾನೆ. ಈ ಬಾರಿಯ ಜಾತ್ರೆಯು ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ಭಕ್ತರ ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಗಳು ಶ್ಲಾಘನೀಯವಾಗಿವೆ. ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳು ಹಬ್ಬದ ಕಳೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ. ಸರಿಗಮಪ ಖ್ಯಾತಿಯ ಕಲಾವಿದರ ಸಂಗೀತ ಸುಧೆಯು ಭಕ್ತರ ಕಿವಿಗಳಿಗೆ ಆನಂದ ನೀಡಲಿದೆ. ಭಕ್ತರು ಈ ಸುಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಸದುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ದೇವಿಯ ಕೃಪೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
