ಕರ್ನಾಟಕ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮೋಟಾರು ವಾಹನ ಅಪಘಾತ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ತೀರ್ಪನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ವಾಹನವನ್ನು ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದ ನಂತರವೂ, ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ನೋಂದಣಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ (Registration Certificate – RC) ದಲ್ಲಿ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಹೆಸರು ಬದಲಾಗದಿದ್ದರೆ, ಆ ವಾಹನದಿಂದ ಸಂಭವಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಅಪಘಾತದ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಪಾವತಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹಳೆಯ ಮಾಲೀಕರದ್ದೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಘಟನೆಯ ವಿವರ
ಈ ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟವು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮಾರತಹಳ್ಳಿಯ ಸುನಿಲ್ ಕುಮಾರ್ ಎಂಬುವರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಾಗಿದೆ. ಸುನಿಲ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಬೈಕ್ ಅನ್ನು ಶಬ್ರೇಜ್ ಎಂಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಮಾರಾಟದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮುಗಿದಿದ್ದರೂ ಸಹ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಾರಿಗೆ ಕಚೇರಿಯ (RTO) ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಲೀಕತ್ವ ವರ್ಗಾವಣೆ (Transfer of Ownership) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ.
ದುರಂತವಶಾತ್, 2020ರ ಜೂನ್ 18ರಂದು ಈ ಬೈಕ್ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದ ಪರಿಣಾಮ ಹನುಮಂತ ಎಂಬುವರು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಗಾಯಗೊಂಡು ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದರು. ಮೃತರ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ತಮಗೆ ನ್ಯಾಯಯುತವಾಗಿ ದೊರೆಯಬೇಕಾದ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಮೋಟಾರು ಅಪಘಾತ ಪರಿಹಾರ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ (Motor Accident Claims Tribunal – MACT) ಯ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿದ್ದರು.
ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯು 33 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿತ್ತು. ವಿಮಾ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿನ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದಾಗಿ, ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಯ ಬದಲಿಗೆ ವಾಹನದ ದಾಖಲಿತ ಮಾಲೀಕರಾದ ಸುನಿಲ್ ಕುಮಾರ್ ಮತ್ತು ಅಂದಿನ ವಾಹನ ಚಾಲಕ ಶಬ್ರೇಜ್ ಅವರಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿತ್ತು. ಈ ಆದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಸುನಿಲ್ ಕುಮಾರ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮೊರೆ ಹೋಗಿದ್ದರು.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ : ಕೆಇಎ ನೇಮಕಾತಿ ಪರೀಕ್ಷೆ 2026 : ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಸೂಚನೆಗಳ ವಿವರ
ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿದ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು
ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಎಸ್.ಜಿ. ಪಂಡಿತ್ (Justice S.G. Pandit) ಮತ್ತು ಕೆ.ವಿ. ಅರವಿಂದ್ (Justice K.V. Aravind) ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ವಿಭಾಗೀಯ ನ್ಯಾಯಪೀಠವು ಸುನಿಲ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿದ್ದ ಹಿಂದಿನ ಹಲವಾರು ತೀರ್ಪುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, ಕಾನೂನಿನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಆರ್ ಸಿ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಯಾರ ಹೆಸರು ಇರುತ್ತದೆಯೋ ಅವರೇ ಆ ವಾಹನದ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಮಾಲೀಕರು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ.
“ವಾಹನವನ್ನು ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಿದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಮಾಲೀಕನ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮುಗಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಮೋಟಾರು ವಾಹನ ಕಾಯಿದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿತ ಮಾಲೀಕನೇ ಅಪಘಾತದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಉಂಟಾಗುವ ಹಾನಿಗೆ ಹೊಣೆಗಾರನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.”
ಈ ತೀರ್ಪಿನ ಅನ್ವಯ, ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಪರಿಹಾರದ ಮೊತ್ತವನ್ನು 33 ಲಕ್ಷದಿಂದ 47.15 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಳಿಗೆ (47.15 Lakh Rupees) ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಪಾವತಿಸುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಆರ್ ಸಿ ಮಾಲೀಕರ ಮೇಲೆ ಹೊರಿಸಿದೆ.
ಯುವ ವಾಹನ ಮಾಲೀಕರು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶಗಳು
ನಾವು ದಿನನಿತ್ಯದ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವಾಗ ಕೇವಲ ಹಣ ಪಡೆದು ವಾಹನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ, ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಯ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ ತೀರ್ಪು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪಾಠವಾಗಿದೆ.
-
ದಾಖಲೆಗಳ ವರ್ಗಾವಣೆ (Documentation): ವಾಹನ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದ ತಕ್ಷಣ ಫಾರ್ಮ್ 29 ಮತ್ತು 30 ಅನ್ನು ಭರ್ತಿ ಮಾಡಿ ಆರ್ಟಿಒ ಕಚೇರಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು.
-
ವಿಮಾ ಪಾಲಿಸಿ (Insurance Policy): ಮಾಲೀಕತ್ವ ಬದಲಾದ ತಕ್ಷಣ ವಿಮಾ ಪಾಲಿಸಿಯನ್ನು ಸಹ ಹೊಸ ಮಾಲೀಕರ ಹೆಸರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಬೇಕು.
-
ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಣೆ (Legal Protection): ಆರ್ ಸಿ ಯಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಬದಲಾಗುವವರೆಗೆ ನೀವು ಆ ವಾಹನದಿಂದ ಆಗುವ ಎಲ್ಲಾ ಅನಾಹುತಗಳಿಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಕಾನೂನಿನ ಗೊಂದಲಗಳಿಗೆ ಇಲ್ಲಿವೆ ಉತ್ತರಗಳು
ಅನೇಕ ಬಾರಿ ವಾಹನ ಮಾರಾಟಗಾರರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಗೊಂದಲಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಅಂತಹ ಗೊಂದಲಗಳಿಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಉತ್ತರಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ.
-
ಗೊಂದಲ 1: ನಾನು ವಾಹನ ಮಾರಾಟದ ಒಪ್ಪಂದ ಪತ್ರ (Sale Agreement) ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ, ಆದರೂ ನಾನು ಹೊಣೆಯೇ?
-
ಉತ್ತರ: ಹೌದು, ಖಾಸಗಿ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಆರ್ಟಿಒ ದಾಖಲೆಗಳಿಗಿಂತ ಮೇಲಲ್ಲ. ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ ಪ್ರಕಾರ ಆರ್ಟಿಒ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮಾಲೀಕರೇ ಜವಾಬ್ದಾರರು.
-
-
ಗೊಂದಲ 2: ವಿಮೆ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಕಂಪನಿ ಹಣ ಪಾವತಿಸುವುದಿಲ್ಲವೇ?
-
ಉತ್ತರ: ವಿಮೆಯು ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗದಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಪಾಲಿಸಿ ನಿಯಮಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗಿದ್ದರೆ ಕಂಪನಿಯು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ನುಣುಚಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆಗ ಮಾಲೀಕರೇ ಹಣ ಭರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
-
-
ಗೊಂದಲ 3: ಆರ್ ಸಿ ವರ್ಗಾವಣೆಗೆ ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?
-
ಉತ್ತರ: ವರ್ಗಾವಣೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭಿಸಿದ ರಸೀದಿಗಳನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಬಳಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ವಿಮೆಯನ್ನು ಅಪ್ ಡೇಟ್ ಮಾಡಿ.
-
ಪ್ರಮುಖ ಸಾರಾಂಶ
ವಾಹನ ಮಾರಾಟದ ನಂತರ ಅಪಘಾತ ಸಂಭವಿಸಿದರೆ ಯಾರು ಪರಿಹಾರ ನೀಡಬೇಕು?
ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶದಂತೆ, ವಾಹನ ಮಾರಾಟವಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ ಆರ್ಟಿಒ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ನೋಂದಾಯಿತ ಮಾಲೀಕನೇ (Registered Owner) ಅಪಘಾತದ ಪರಿಹಾರ ಪಾವತಿಸಲು ಹೊಣೆಗಾರನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಮೋಟಾರು ವಾಹನ ಕಾಯಿದೆಯಡಿ ಆರ್ ಸಿ ಮಾಲೀಕತ್ವ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗುವವರೆಗೆ ಹಳೆಯ ಮಾಲೀಕರನ್ನೇ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಮಾಲೀಕರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
FAQ – ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳಲಾಗುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
1. ವಾಹನ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಮಾಲೀಕತ್ವ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡುವುದು ಹೇಗೆ?
ವಾಹನ ಮಾರಾಟಗಾರ ಮತ್ತು ಖರೀದಿದಾರರು ಆನ್ಲೈನ್ ಮೂಲಕ ಪರಿವಾಹನ (Parivahan) ವೆಬ್ಸೈಟ್ನಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಫಾರ್ಮ್ 29 ಮತ್ತು 30 ಅನ್ನು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಆರ್ಟಿಒಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು.
2. ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಪರಿಹಾರ ನೀಡಲು ಸೂಚಿಸಿದೆ?
ಮೃತರ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಒಟ್ಟು 47.15 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಪಾವತಿಸುವಂತೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಆದೇಶಿಸಿದೆ.
3. ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಯು ಪರಿಹಾರ ನೀಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಲು ಕಾರಣವೇನು?
ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಅಥವಾ ವಿಮಾ ಪಾಲಿಸಿ ಅವಧಿ ಮುಗಿದಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಚಾಲನಾ ಪರವಾನಗಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಗಳು ಪರಿಹಾರ ನಿರಾಕರಿಸಬಹುದು.
4. ಈ ನಿಯಮ ದ್ವಿಚಕ್ರ ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆಯೇ?
ಇಲ್ಲ, ಇದು ಕಾರು, ಟ್ರಕ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಮೋಟಾರು ವಾಹನ ಕಾಯಿದೆಯಡಿ ಬರುವ ಎಲ್ಲಾ ವಾಹನಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.
ಓದುಗರಿಗೆ ವಿನಂತಿ: ಈ ಮಾಹಿತಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದ್ದು, ವಾಹನ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವಾಗ ಅಥವಾ ಖರೀದಿಸುವಾಗ ಆಗುವ ಕಾನೂನು ಅವಘಡಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಇದು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ನಿಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತರು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದವರೊಂದಿಗೆ ಈ ಲೇಖನವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಿ. ನಿಮ್ಮ ಒಂದು ಹಂಚಿಕೆ ಯಾರನ್ನಾದರೂ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಸಂಕಷ್ಟದಿಂದ ಪಾರು ಮಾಡಬಹುದು.
